Licznik ET340 od przodu — obudowa na szynę DIN, diody Power ON i TX-RX, dwa gniazda RJ45
Liczniki energii ET112, ET340, EM540 i EM24 Ethernet
Liczniki produkcji Carlo Gavazzi, które Victron sprzedaje pod własnymi numerami i obsługuje w urządzeniach GX. Mierzą prąd bezpośrednio — przewód fazowy przechodzi przez licznik, bez przekładników. Najczęściej pracują jako licznik sieci w systemie ESS, ale mogą też mierzyć falownik PV, agregat albo wybrany obwód AC.
- ET112 — 1 faza, do 100 A
- ET340, EM540, EM24 — 3 fazy, do 65 A na fazę
- RS485 lub Ethernet (EM24)
- Zigbee opcjonalnie
Pomiar energii tam, gdzie falownik nie sięga
Falownik z ładowarką zna tylko moc, która przez niego przepływa. Gdy przed falownikiem są odbiorniki albo falownik PV, system ESS nie wie, ile energii płynie z sieci i do sieci — tę informację podaje licznik na przyłączu. Urządzenie GX odczytuje go i na tej podstawie steruje falownikiem.
W urządzeniu GX każdemu licznikowi przypisuje się jedną z czterech ról:
- licznik sieci (Grid meter) — sygnał sterujący dla ESS,
- falownik PV — produkcja falownika sieciowego,
- agregat — energia z agregatu AC,
- licznik AC — wybrany obwód odbiorników (od oprogramowania GX 2.80 także dowolne obwody, np. pompa ciepła).
Większość falowników PV da się odczytać w systemie Victron bezpośrednio, więc osobny licznik do falownika PV często nie jest potrzebny.
Który licznik wybrać
Najpierw liczba faz: przyłącze trójfazowe i trójfazowy falownik PV wymagają licznika trójfazowego. Przy przyłączu jednofazowym wystarczy licznik jednofazowy, ale trójfazowy też zadziała. Jeśli w domu z jedną fazą chcesz mierzyć jednocześnie sieć i falownik PV — weź ET340 (albo EM540). Gdy prąd przekracza zakres pomiaru bezpośredniego, potrzebny jest licznik z przekładnikami, np. VM-3P75CT.
ET112
Licznik jednofazowy do 100 A, bez wyświetlacza — tylko dioda migająca przy komunikacji. RS485, odświeżanie 750 ms.
REL300100000ET340
Trójfazowy do 65 A na fazę, bez wyświetlacza. Liczy energię osobno na każdej fazie. W układzie jednofazowym mierzy sieć i falownik PV naraz. Odświeżanie 2000 ms.
REL300300000EM540
Trójfazowy do 65 A na fazę, z wyświetlaczem LCD. Odświeżanie 100 ms, podaje współczynnik mocy. Sumuje energię netto ze wszystkich faz.
REL200100100EM24 Ethernet
Trójfazowy do 65 A na fazę, z wyświetlaczem. Łączy się z GX przez sieć lokalną zamiast kabla RS485 — wygodne, gdy rozdzielnica jest daleko od GX, a sieć już jest.
REL200200100VM-3P75CT
Licznik Victron z trzema przekładnikami 75 A, VE.Can i Ethernet, odświeżanie 100 ms. Dla prądów powyżej 65 A na fazę albo gdy nie chcesz przecinać przewodów.
osobna kartaPrzekładnik do MultiPlus-II
Rozkładany przekładnik na przewód fazowy — daje MultiPlusowi-II pomiar prądu z sieci bez licznika energii.
osobna karta| ET112 | ET340 | EM540 | EM24 Ethernet | |
|---|---|---|---|---|
| Numer Victron | REL300100000 | REL300300000 | REL200100100 | REL200200100 |
| Model Carlo Gavazzi | ET112DINAV01XS1X | ET340DINAV23XS1X | EM540DINAV23XS1X | EM24DINAV23XE1X |
| Fazy | 1 | 3 | 3 | 3 |
| Prąd maks. | 100 A | 65 A na fazę | 65 A na fazę | 65 A na fazę |
| Pomiar | bezpośredni (przewód przez licznik) | |||
| Wyświetlacz | nie | nie | LCD | LCD |
| Komunikacja z GX | RS485 | RS485 | RS485 | Ethernet |
| Zigbee (bezprzewodowo) | tak | tak | tak | nie |
| Odświeżanie | 750 ms | 2000 ms | 100 ms | 600 ms |
| Współczynnik mocy | nie | nie | tak | nie |
| Sieć + falownik PV w układzie 1-fazowym | nie | tak (L1 + L2) | tak (L1 + L2) | nie |
| Zaciski RS485 (Data+ / Data− / GND) | 4 / 5 / 6 | 8 / 9 / 10 | 8 / 9 / 10 | — |
Odświeżanie oznacza, jak często licznik ma nową wartość w rejestrach; sam odczyt przez GX przy 9600 bodów trwa dodatkowo 180–250 ms. GX obsługuje też liczniki, których Victron nie ma w ofercie (kupowane u Carlo Gavazzi lub ABB): EM111, EM112, wybrane EM330, EM340, EM530, EM24 RS485, EM24 z przekładnikami (EM24DINAV53XE1X / EM24DINAV53DISX) oraz ABB B21, B23 i B24 — ABB bez obsługi Zigbee.
ET340 czy EM540 — różnica w sumowaniu faz
Oba liczniki trójfazowe inaczej liczą energię pobraną i oddaną do sieci:
- ET340 liczy import i eksport osobno na każdej fazie, a sumę podaje jako dodawanie tych wartości (metoda arytmetyczna).
- EM540 (i EM24) liczy energię z sumy mocy wszystkich faz — pobór na jednej fazie i oddawanie na innej wzajemnie się znoszą (metoda wektorowa, sumowanie netto). Liczniki EM24, EM5xx i ABB mają tylko tę metodę.
Dobierz licznik tak, żeby liczył jak licznik operatora. Jeśli operator rozlicza sumę netto ze wszystkich faz (w Niemczech i Austrii tak jest najczęściej), EM540 da odczyty zgodne z rachunkiem. Tak samo działa kompensacja faz w ESS Victron. Metodę rozliczania potwierdź u swojego operatora.
Instrukcja ESS w tym samym celu wskazuje licznik EM24 — patrz diagnostyka ESS pobiera z sieci. Victron zapowiada, że będzie dalej sprzedawać zarówno ET340, jak i EM540.
Licznik sieci w systemie ESS
Licznik trójfazowy na przyłączu, przed falownikiem z ładowarką i odbiornikami; odczyt przez interfejs RS485 to USB. Montaż w rozdzielnicy wykonuje wyłącznie elektryk z uprawnieniami. Schemat poglądowy.
- Licznik na przyłączuPrzed falownikiem z ładowarką i przed odbiornikami, które mają być widoczne dla ESS.
- Pomiar napięciaBezpiecznik 315 mA, jeśli wymagają go lokalne przepisy.
- RS485 to USBData+, Data−, GND na zaciski licznika; drugi koniec do USB urządzenia GX.
- Rola w GXSettings → Energy meters: rola „licznik sieci” i typ faz.
- ESSGX steruje MultiPlusem na podstawie odczytu licznika.
Podłączenie po stronie AC
Licznik z pomiarem bezpośrednim jest w torze prądowym — cały prąd obwodu płynie przez jego zaciski. Montuje go wyłącznie elektryk z uprawnieniami, po wyłączeniu zasilania.
- Rola decyduje o okablowaniu. Licznik sieci, falownik PV, agregat albo licznik AC — tę rolę ustawia się w GX, ale od niej zależy, jak licznik wpiąć i jak GX pokaże dane.
- Bezpiecznik 315 mA w obwodzie pomiarowym tam, gdzie na schematach Victron jest „Fuse” — jeśli wymagają tego lokalne przepisy.
- Kierunek przy pomiarze falownika PV: w ET340 i EM540 zaciski 1, 2 i 3 od strony falownika, w EM24 zaciski 1, 4 i 7 — inaczej moc i energia wyjdą z odwrotnym znakiem.
- Jednofazowy falownik PV w instalacji trójfazowej: wszystkie trzy fazy do zacisków fazowych od strony sieci (EM540: 4, 5, 6; EM24: 3, 6, 9), a fazę falownika PV do zacisku 1, 2 lub 3 (EM24: 1, 4 lub 7) — na wybranej fazie.
- Licznik trójfazowy jako jednofazowy licznik sieci: sieć na L1 (zacisk 1). W EM24 dodatkowo mostek między zaciskami 1 i 4 — niepotrzebny w wersji AV2.
- Sieć i falownik PV jednym licznikiem (tylko ET340 i EM540, instalacja jednofazowa): sieć na L1, falownik PV na L2. EM24 tego nie potrafi — wtedy EM540 albo dwa liczniki jednofazowe.
- Trzy ET112 nie zastąpią licznika trójfazowego — w instalacji trójfazowej użyj prawdziwego licznika trójfazowego.
RS485, Zigbee albo Ethernet
RS485 to USB — przewodowo
ET112, ET340 i EM540 łączy się z GX interfejsem RS485 to USB (przewód 1,8 m lub 5 m). Liczniki są fabrycznie ustawione pod GX — działają od razu po podłączeniu. Przewód pomarańczowy = Data+, żółty = Data−, czarny = GND; czerwony, zielony i brązowy nie są używane.
Przedłużenie do 100 m
Skrętką, np. CAT5: Data+ na pomarańczowy, Data− na biało-pomarańczowy, GND na brązowy — Data+ i Data− w jednej parze. Przewód ekranowany, z dala od przewodów AC i DC. Powyżej 10 m skróć fabryczny przewód interfejsu do maks. 20 cm; przy zmienionej długości mogą być potrzebne terminatory 120 Ω na obu końcach.
Zigbee — bez kabla
Para konwerterów: Zigbee to USB do GX (zasilany z GX) i Zigbee to RS485 przy liczniku — ten wymaga zasilacza 12 V DC. Przy parowaniu zasilony ma być tylko konwerter przy GX. Nowe konwertery (ASS300420100/200) nie współpracują ze starymi i wymagają Venus OS od 2.54.
Ethernet — EM24
EM24 Ethernet wpina się do sieci lokalnej, w której GX go widzi. Przełącznik z przodu licznika musi być w pozycji odblokowanej, żeby GX mógł go skonfigurować. Przy awarii sieci system ESS przechodzi w stan bezczynny (przepuszcza sieć).
Kilka liczników
Najprościej: każdy licznik na osobnym interfejsie RS485 to USB, w osobnym porcie USB GX. Dwa EM540 mogą dzielić jeden interfejs po zmianie adresu Modbus drugiego na 2 (z menu licznika) — obsługiwane są tylko adresy 1 i 2.
Interfejs izolowany
Interfejsy Victron nie są izolowane i w większości instalacji to wystarcza. Gdy potrzebna jest izolacja, Victron wskazuje USB485-STIXL firmy Hjelmslund Electronics.
Rozdział o kilku licznikach mówi, że ET112 można łączyć równolegle na jednym interfejsie po zmianie adresu Modbus programem UCS Desktop Carlo Gavazzi. FAQ tej samej instrukcji zaznacza, że liczniki ET bez wyświetlacza na wspólnej magistrali RS485 nie są przez Victron wspierane. Bezpieczniej: osobny interfejs dla każdego licznika.
Rola i typ faz
- Znajdź licznikPo podłączeniu i włączeniu licznik pojawia się w Settings → Energy meters.
- Ustaw rolęGrid meter, PV inverter, Generator albo AC meter — zgodnie z tym, jak licznik jest wpięty.
- Ustaw typ fazSingle phase albo Multi phase. Dla ET112 GX pokazuje tylko „Single phase”.
- Sieć i PV jednym licznikiemW ET340 lub EM540 jako licznik sieci: typ faz „Single phase” i włączone „PV inverter on phase 2”.
- Sprawdź odczytLicznik pojawi się na liście urządzeń z mocą każdej fazy; w menu Device można nadać mu własną nazwę, a w Setup zmienić rolę.
Najczęstsze pytania o liczniki energii
Czy mogę użyć licznika innej marki albo Fronius Smart Meter?
Nie. GX obsługuje tylko liczniki z listy Victron — oprócz czterech z tej karty także wybrane modele Carlo Gavazzi (EM111, EM112, EM330, EM340, EM530, EM24 RS485) i ABB (B21, B23, B24). Fronius Smart Meter nie jest obsługiwany.
Czy trzy liczniki ET112 zastąpią licznik trójfazowy?
Nie. W instalacji trójfazowej trzeba użyć licznika trójfazowego (ET340, EM540, EM24 albo VM-3P75CT).
Czy te liczniki można kupić bezpośrednio u Carlo Gavazzi?
Tak — Victron podaje numery Carlo Gavazzi właśnie po to. Liczy się dokładny model, np. EM540DINAV23XS1X.
Mam prądy powyżej 65 A na fazę — co wtedy?
Licznik z przekładnikami: VM-3P75CT albo VM-3P5A. GX obsługuje też EM24DINAV53DISX i EM530DINAV53XS1X z przekładnikami — Victron ich nie sprzedaje, kupuje się je u Carlo Gavazzi.
Ethernet czy RS485?
Ethernet (EM24, VM-3P75CT) wykorzystuje istniejącą sieć zamiast prowadzenia przewodu RS485 od rozdzielnicy do GX. Działa jednak tylko wtedy, gdy działa sieć — przy awarii ESS przechodzi w stan bezczynny. Najpewniejsze jest bezpośrednie połączenie: RS485 albo VE.Can w VM-3P75CT.
Czy licznik z GX zastąpi falownik Victron?
Nie. Liczniki uzupełniają system z falownikiem z ładowarką Victron. Sam GX z licznikiem nadaje się do zmierzenia zużycia domu czy pompy ciepła przed doborem instalacji, ale liczniki nie zastąpią komunikacji z falownikami bateryjnymi innych marek.
Dlaczego ET112 i ET340 mają gniazda RJ45, skoro się ich nie używa?
To gniazda magistrali RS485 Carlo Gavazzi. Z interfejsem RS485 to USB Victron zaleca podłączenie do zacisków śrubowych pod gniazdami. Gniazd RJ45 licznika nie łącz z VE.Bus ani VE.Can.
Co robi dioda na ET112 i ET340?
Liczniki ET nie mają wyświetlacza — dioda miga, gdy trwa komunikacja. Z tego powodu adresu Modbus nie zmienia się na samym liczniku.
Dokumentacja producenta
- Energy Meter Selection Guide — przewodnik doboru i tabela licznikówvictronenergy.com · PDF · EN
- Instrukcja Energy Meter ET112 (rev 07)victronenergy.com · EN
- Instrukcja Energy Meter ET340 (rev 07)victronenergy.com · EN
- Instrukcja Energy Meter EM540 (rev 07)victronenergy.com · EN
- Instrukcja Energy Meter EM24 Ethernet (rev 07)victronenergy.com · EN
Treść porównana z dokumentacją Victron Energy (karty katalogowe i instrukcje) — stan na 23.09.2026. Zgłoś błąd w treści · Rejestr poprawek