Dom z magazynem energii (ESS)
Magazyn energii dla domu z przyłączem trójfazowym: trzy MultiPlus-II 48/5000 — po jednym na fazę — cały dom podłączony za magazynem i bank Victron Lithium NG 51,2 V z Lynx Smart BMS NG. Co działa przy awarii, jak dołączyć fotowoltaikę, jakie bezpieczniki i przekroje — złożone z instrukcji Victron: ESS, MultiPlus-II, Lithium NG, Lynx Smart BMS NG i rysunków systemowych Victron.
Cztery decyzje w odpowiedniej kolejności
ESS (Energy Storage System) to tryb pracy falowników z ładowarką Victron w domu podłączonym do sieci. Magazynuje nadwyżkę z paneli i oddaje ją wieczorem, a przy zaniku sieci zasila dom z baterii. W domu z przyłączem trójfazowym ESS może objąć wszystkie trzy fazy — wtedy przy awarii działa cały dom. Układ dobiera się w tej kolejności:
- 1. Trzy fazy, trzy MultiPlusy. Trójfazowy ESS to co najmniej jeden MultiPlus na każdej fazie — tu trzy identyczne MultiPlus-II 48/5000 na L1, L2 i L3, połączone VE.Bus w układ trójfazowy.
- 2. Cały dom za magazynem. Wszystkie obwody, także trójfazowe, są na wyjściach AC-out-1. Między przyłączem a MultiPlusami zostają tylko zabezpieczenia — dlatego licznik sieci nie jest potrzebny.
- 3. Bateria. Sześć baterii Victron Lithium NG 51,2 V/100 Ah — 600 Ah, ok. 30,7 kWh — pod Lynx Smart BMS NG 1000 A. Po 200 Ah na każdy MultiPlus, jak zaleca jego instrukcja.
- 4. Fotowoltaika. Istniejący falownik sieciowy przechodzi na wyjście — pracuje także przy awarii, do 9,6 kWp przy tym banku. Regulator MPPT na stronie DC pozwala przetrwać dłuższe zaniki sieci.
Wśród rysunków systemowych Victron („Manual & Drawing”) nie znaleźliśmy trójfazowego ESS przyłączonego do sieci z bateriami Lithium NG. Ten układ łączy topologię z instrukcji ESS (trójfazowy ESS, pomiar sieci) z wartościami z instrukcji MultiPlus-II i Lithium NG, z karty Lynx Smart BMS NG i z rysunków systemowych Victron: BJE-354A (trzy MultiPlus-II w układzie trójfazowym z MPPT 250/100 — to układ off-grid z jednostkami 15 kVA, więc wzięto z niego tylko zasady trójfazy i wartości strony PV) oraz BJE-367A (dwa MultiPlus-II 5 kVA z bateriami Lithium NG i Lynx Smart BMS NG). Projekt i zgłoszenie do operatora sieci wykonuje instalator z uprawnieniami.
Cały dom przy awarii
Wszystkie obwody są za magazynem, więc przy zaniku sieci bateria zasila cały dom — także odbiorniki trójfazowe. Na fazę przypada 4000 W mocy ciągłej.
Bez licznika sieci
Przed MultiPlusami nie ma odbiorników ani falownika PV, więc GX liczy pobór z sieci z pomiarów samych MultiPlusów.
Fotowoltaika także przy awarii
Falownik PV na wyjściu pracuje w lokalnej sieci tworzonej przez MultiPlusy. MPPT chroni przed utknięciem systemu przy rozładowanej baterii.
Trzy fazy symetrycznie
Przy ustawieniu „Total of all phases” trzy MultiPlusy oddają tę samą moc — duży odbiornik na L1 wspierają też L2 i L3.
Jak to jest połączone
Trójfazowy ESS z instrukcji Victron: z przyłącza tylko zabezpieczenia, po jednym MultiPlus-II 48/5000 na każdej fazie, cały dom i falownik PV na wyjściach, bank Lithium NG 48 V z Lynx Smart BMS NG, regulator MPPT 250/100 i Cerbo GX. Najedź na element schematu albo go dotknij — pokażemy, po co tam jest. Schemat jest poglądowy; zabezpieczenia każdej fazy i każdej baterii są na schemacie szczegółowym niżej.
- Rozdzielnica bez odbiornikówZ przyłącza tylko zabezpieczenia: wyłącznik główny z ogranicznikiem przepięć i po jednym wyłączniku do 50 A na wejście każdego MultiPlusa.
- Trzy MultiPlusyMultiPlus-II 48/5000 na L1, L2 i L3, połączone VE.Bus i skonfigurowane jako układ trójfazowy.
- Cały dom za magazynemWszystkie obwody, także trójfazowe, na wyjściach AC-out-1 — przy awarii zasila je bateria. Licznik sieci nie jest potrzebny.
- FotowoltaikaFalownik sieciowy na wyjściu (do 9,6 kWp przy tym banku) pracuje także przy awarii; regulator MPPT 250/100 ładuje bank z nowych paneli.
- Bank 48 V pod BMS NGSześć baterii Lithium NG 51,2 V/100 Ah, każda z bezpiecznikiem; Lynx Smart BMS NG 1000 A i Lynx Distributor: 3 × 200 A i 125 A.
- Cerbo GXCerbo GX łączy się z MultiPlusami przez VE.Bus, z BMS i MPPT przez VE.Can i zarządza ESS.
Rozdzielnice, zabezpieczenia i strona DC
Ten sam dom faza po fazie: zabezpieczenia wejść, trzy MultiPlusy, wspólna szyna wyjść, bezpiecznik każdej baterii i każdego MultiPlusa oraz strona PV. Wartości pochodzą z instrukcji MultiPlus-II i Lithium NG, z karty Lynx Smart BMS NG i z rysunków systemowych Victron. Zabezpieczenia obwodów domu dobiera projektant według polskich przepisów.
- WejściaWyłącznik główny z ogranicznikiem przepięć, szyna trójfazowa i trzy wyłączniki wejść, każdy najwyżej 50 A. Fazy w kolejności L1-L2-L3.
- WyjściaAC-out-1 trzech MultiPlusów na wspólnej szynie rozdzielnicy domu; na obwodach wyłączniki różnicowoprądowe (wystarczy typ A) i nadprądowe.
- Falownik PVNa szynie AC-out-1, z własnymi zabezpieczeniami; do 9,6 kWp przy tym banku.
- DC do MultiPlusówTrzy bezpieczniki po 200 A, przewody 70 mm² (do 5 m) — wszystkie tej samej długości i przekroju. Najpierw minusy, potem przewody VE.Bus.
- Bank 48 VSześć baterii, każda z bezpiecznikiem na plusie w Lynx Distributor; Lynx Smart BMS NG 1000 A; wkładki MEGA 58 V.
- Strona PVWyłącznik DC 15 A na łańcuch, rozłącznik PV i ogranicznik przepięć typu 2 dobrany do 250 V; MPPT z bezpiecznikiem 125 A.
Co dokładnie podaje dokumentacja Victron
| Miejsce | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Układ trójfazowy | gwiazda (Y), co najmniej jeden MultiPlus na fazę; identyczne urządzenia na wspólnej baterii; nie do układu trójkąta (Δ) | instrukcje MultiPlus-II i ESS |
| Kolejność i konfiguracja | fazy podłączone w kolejności L1-L2-L3; układ trójfazowy programuje się w VE.Bus Quick Configure przed wszystkimi innymi ustawieniami | rysunek BJE-354A (trójfazowy MultiPlus-II) |
| Przewody DC do każdego MultiPlusa | 70 mm² przy odległości bateria–MultiPlus 0–5 m, 120 mm² przy 5–10 m (na każdy biegun); wszystkie tej samej długości i przekroju | instrukcja MultiPlus-II |
| Bezpiecznik DC każdego MultiPlusa | 200 A; zalecana pojemność baterii 200–800 Ah na urządzenie | instrukcja MultiPlus-II |
| Wejście AC każdego MultiPlusa | bezpiecznik albo wyłącznik nadprądowy najwyżej 50 A (model 5 kVA), mniejszy przy słabszym zasilaniu; prąd przelotowy 50 A | instrukcja MultiPlus-II |
| AC-out-1 | wyłącznik różnicowoprądowy i zabezpieczenie dobrane do obciążenia; wystarczy typ A; odbiorniki trójfazowe dozwolone | instrukcje MultiPlus-II i ESS |
| Moc jednego MultiPlus-II 48/5000 | 5000 VA; ciągła 4000 W przy 25 °C, 3700 W przy 40 °C, 3000 W przy 65 °C; szczytowa 9000 W; ładowanie do 70 A | instrukcja MultiPlus-II |
| Agregacja w jednym punkcie przyłączenia | urządzenie ma stałe progi wyłączenia i nie może być łączone ponad 30 kW w jednym punkcie wspólnego przyłączenia | instrukcja MultiPlus-II |
| Lithium NG 51,2 V/100 Ah | 5120 Wh; ładowanie i rozładowanie do 100 A ciągle (1C), 200 A przez 10 s; ładowanie od +5 do +50 °C; IP65; 37 kg | karta Lithium NG |
| Bezpieczniki baterii | każda bateria na plusie; wartość nie wyższa niż najniższa z: obciążalność przewodu, prąd baterii, prąd systemu | instrukcja Lithium NG |
| Lynx Smart BMS NG 1000 A | stycznik 1000 A ciągle, 1200 A przez 5 minut; wyjście AUX 1,1 A; do 25 baterii 51,2 V (128 kWh) | karty Lynx Smart BMS NG i Lithium NG |
| Suma bezpieczników w Lynx | nie więcej niż prąd najsłabszego modułu: 3 × 200 A + 125 A = 725 A, więc wersja 1000 A | instrukcja Lynx Distributor |
| Wkładki przy 48 V | MEGA w wersji 58 V — napięcie znamionowe nie niższe niż napięcie instalacji | rysunek BJE-354A |
| Bezpiecznik MPPT 250/100 | 125 A w Lynx Distributor | rysunek BJE-354A (MPPT 250/100) |
| Strona PV MPPT 250/100 | do 5800 W przy 48 V; napięcie jałowe do 250 V w najzimniejszych warunkach; wyłącznik DC 15 A na łańcuch, rozłącznik i ogranicznik przepięć typu 2 | rysunek BJE-354A (MPPT 250/100) |
| Cerbo GX | zasilanie z AUX Lynx Smart BMS NG przez bezpiecznik 1 A | rysunek BJE-367A (BMS NG) |
| Falownik PV na wyjściu | factor 1.0 — moc PV nie większa niż moc ciągła falownika z ładowarką przy 25 °C; bateria litowa co najmniej 4,8 kWh na 1,5 kWp | AC-coupling and the Factor 1.0 rule |
| Grid setpoint | fabrycznie 50 W; w dużych systemach wyżej | instrukcja ESS |
Przekroje przewodów AC i zabezpieczenia obwodów domu wynikają z projektu i polskich przepisów — Victron podaje tylko wartości graniczne dla swoich urządzeń. Przewody DC pozostałych obwodów policzysz w kalkulatorze przewodów i bezpieczników.
Ile baterii i jaka moc
W domu z siecią nie liczy się najgorszy miesiąc, jak w domku off-grid — bateria ma przechować nadwyżkę z dnia na wieczór i podtrzymać dom przy awarii. Instrukcja ESS podaje trzy zasady:
- Mała bateria jest tańsza, ale codziennie wykorzystana w całości i ładowana dużymi prądami. Duża, razem z dużym polem PV, przechowa nadwyżki na kilka pochmurnych dni i dłużej podtrzyma dom przy awarii.
- Moc falowników w systemie awaryjnym dobiera się do odbiorników, które mają działać przy awarii. Tu to cały dom: 3 × 4000 W mocy ciągłej przy 25 °C, po 4000 W na fazę.
- Falownik PV na wyjściu MultiPlusów wymaga minimalnej pojemności: dla baterii litowej 4,8 kWh na każde 1,5 kWp.
Instrukcja MultiPlus-II podaje zalecaną pojemność dla jednego urządzenia: 200–800 Ah dla modelu 48/5000. Dla trzech jednostek na wspólnym banku osobnej wartości nie podaje — przyjęliśmy 3 × 200 Ah = 600 Ah, czyli sześć baterii Lithium NG 51,2 V/100 Ah, ok. 30,7 kWh. Dla porównania: jeden MultiPlus-II 48/15000 o tej samej łącznej mocy ma w instrukcji zakres 300–1200 Ah. Każdy MultiPlus ma bezpiecznik 200 A — tyle, ile ciągle dają dwie baterie po 100 A.
| Miesiąc | Uzysk z 1 kWp | Pole 10 kWp na dobę |
|---|---|---|
| Czerwiec | 4,43 kWh | ok. 44,3 kWh |
| Kwiecień | 3,96 kWh | ok. 39,6 kWh |
| Wrzesień | 3,49 kWh | ok. 34,9 kWh |
| Październik | 2,36 kWh | ok. 23,6 kWh |
| Listopad | 1,14 kWh | ok. 11,4 kWh |
| Grudzień | 0,85 kWh | ok. 8,5 kWh |
Warszawa, pole pod kątem 39°, dane PVGIS 5.3 (SARAH3, 2005–2023) ze stratami 14%. Pole 10 kWp to przykład: falownik PV na wyjściu razem z polem na MPPT. Od kwietnia do września średni dzienny uzysk (34,9–44,3 kWh) przekracza pojemność banku 30,7 kWh — to, czego dom nie zużyje i czego nie zmieści bateria, trafia do sieci. W listopadzie i grudniu (8,5–11,4 kWh na dobę) bank rzadko napełni się z paneli. Własne miasto sprawdzisz w kalkulatorze bilansu energii.
Tryby pracy i ustawienia w urządzeniu GX
ESS konfiguruje się w trzech krokach: układ trójfazowy w VE.Bus Quick Configure albo VE.Bus System Configurator, kod sieci i asystent ESS w VEConfigure we wszystkich trzech MultiPlusach, a na końcu ustawienia GX w menu Settings → ESS. Najważniejsze z nich według instrukcji ESS:
| Ustawienie | Co robi |
|---|---|
| Mode: Optimized (z BatteryLife lub bez) | Nadwyżka z paneli trafia do baterii, a gdy paneli brakuje, bateria zasila dom. BatteryLife chroni baterię przed długim pozostawaniem w stanie rozładowania; instrukcja zaleca zostawić je włączone także przy bateriach litowych. |
| Mode: Keep batteries charged | Bateria jest rozładowywana tylko przy awarii sieci; po jej powrocie ładuje się z sieci i z paneli. |
| Grid metering | „Inverter/Charger” — w tym układzie wszystkie odbiorniki i falownik PV są na wyjściach MultiPlusów, więc licznik sieci nie jest potrzebny. „External meter” wybiera się tylko przy zainstalowanym liczniku sieci. |
| Minimum SoC (unless grid fails) | Poniżej tej wartości ESS przestaje zasilać dom z baterii — chyba że sieć zanikła; wtedy rozładowuje dalej, do innych progów. Przykład z instrukcji: 30% na autokonsumpcję, 70% jako rezerwa. |
| Multiphase regulation | „Total of all phases” (fabrycznie i zalecane) — trzy MultiPlusy oddają i pobierają tę samą moc, a suma faz dąży do zera. „Individual phase” — każda faza jest zerowana osobno. Szczegóły w sekcji Trzy fazy. |
| Feed-in excess solar charger power | Regulator MPPT pracuje zawsze z pełną mocą, a nadwyżkę oddaje do sieci. Uwaga: limit prądu ładowania DVCC przestaje wtedy działać. |
| Grid feed-in | Całkowite wyłączenie albo ograniczenie oddawania energii z PV AC i DC. Oddawanie następuje dopiero, gdy nadwyżka pokrywa odbiorniki, a bateria jest naładowana. |
| Grid setpoint | Fabrycznie 50 W — niewielki pobór z sieci, żeby przy przeregulowaniu system nie oddawał energii. W dużych systemach wyżej. |
| Peak shaving | PowerAssist z baterii, gdy odbiorniki przekraczają limit prądu wejściowego — zawsze albo tylko powyżej Minimum SoC. Tu obejmuje cały dom, bo wszystkie obwody są na wyjściach. |
| Scheduled charge levels | Do pięciu okresów, w których system ładuje baterię z sieci do zadanego SoC — typowo w tańszej taryfie. |
Kod sieci wybiera się w VEConfigure na zakładce Grid (hasło daje dostawca) — w każdym z trzech MultiPlusów. Instrukcja ESS ostrzega: przy ustawieniu „None” system nie zasila odbiorników z baterii przy podłączonej sieci — kod trzeba ustawić nawet wtedy, gdy nie zamierzasz oddawać energii. VictronConnect nie pozwala go zmienić.
Fotowoltaika: falownik na wyjście, MPPT na DC
ESS pracuje z regulatorami MPPT, z falownikami sieciowymi albo z jednymi i drugimi. Instrukcja porównuje je tak: MPPT ma do 99% sprawności, a energia z falownika sieciowego ładująca baterię przechodzi przez podwójną konwersję DC–AC–DC ze stratami do 20–30%. Gdy energia jest zużywana głównie w dzień, bardziej opłaca się falownik sieciowy.
- Falownik sieciowy na wyjściu MultiPlusów pracuje także przy awarii: MultiPlusy tworzą dla niego lokalną sieć i regulują jego moc, przesuwając częstotliwość. Falownik musi to obsługiwać (tryb wyspowy, micro-grid) — Victron ma opisy ustawień m.in. dla Fronius, SolarEdge, SMA i ABB.
- Factor 1.0, bez wyjątków. Moc PV na wyjściu nie większa niż moc ciągła falownika z ładowarką przy 25 °C — tu 4000 W na fazę. Do tego minimalna pojemność baterii litowej 4,8 kWh na 1,5 kWp: przy 30,7 kWh wychodzi 9,6 kWp i to jest granica w tym układzie. Przy polu większym niż falownik liczy się moc falownika.
- Oddawanie do sieci z falownika sieciowego następuje samo. Całkowity brak oddawania — tylko z Fronius i funkcją Zero feed-in; przy innych markach ESS nie zapobiegnie oddawaniu energii. Moc z MPPT można oddawać albo nie — to przełącznik w GX.
- MPPT przy dłuższych awariach. Według Victron MPPT nie jest potrzebny w ESS przy pewnej sieci, ale jest wymagany w systemach awaryjnych, które mają przetrwać dłuższe zaniki — bez niego system z samym falownikiem sieciowym może utknąć przy rozładowanej baterii.
Jeśli istniejący falownik jest większy niż 9,6 kW albo nie obsługuje przesuwania częstotliwości, nie można go przenieść na wyjście. Zostaje wtedy przed MultiPlusami, a system potrzebuje licznika sieci — patrz Trzy fazy.
Gdy falownik PV na wyjściu pracuje z pełną mocą na duży odbiornik, a odbiornik nagle się wyłączy, cała moc przez chwilę trafia do baterii — zanim MultiPlus podniesie częstotliwość i ograniczy falownik PV. Przy pełnej baterii napięcie skacze, MultiPlus może wyłączyć się z alarmem przepięcia DC, a skok napięcia AC może uszkodzić falownik PV.
Do 5800 W paneli przy 48 V, napięcie jałowe pola do 250 V w najzimniejszych warunkach. Dla MPPT nie obowiązuje factor 1.0 ani minimalna pojemność baterii; prądem ładowania steruje Lynx Smart BMS NG przez DVCC. Dobór łańcuchów: kalkulator MPPT.
Trzy fazy bez licznika sieci
Trójfazowy ESS to co najmniej jeden MultiPlus na każdej fazie. Przed MultiPlusami nie ma tu odbiorników ani falownika PV, więc licznik sieci nie jest potrzebny: GX liczy pobór z sieci z pomiarów MultiPlusów (Grid metering: Inverter/Charger). Instrukcja ESS stawia warunek wprost — bez licznika sieci wszystkie odbiorniki i falowniki PV muszą być na wyjściach.
- Identyczne urządzenia. Ten sam model i to samo oprogramowanie, wspólna bateria, przewody DC tej samej długości i przekroju. Układ gwiazdy (Y) — nie trójkąta.
- Kolejność faz. Rysunek Victron BJE-354A: fazy z sieci muszą trafić do MultiPlusów w kolejności L1-L2-L3, inaczej układ trójfazowy nie działa poprawnie.
- VE.Bus. Przewody RJ45 UTP bezpośrednio od urządzenia do urządzenia, bez skrzynek i rozgałęźników. Najpierw połącz minusy baterii, potem przewody VE.Bus. W systemie jeden panel sterowania i jedno urządzenie GX.
- Konfiguracja. Najpierw układ trójfazowy w VE.Bus Quick Configure albo VE.Bus System Configurator, potem VEConfigure — asystent ESS we wszystkich jednostkach. Prąd ładowania ustawia się na fazę, nie dla całego systemu.
- Rozliczenie. Trzy MultiPlusy sumują energię faza po fazie, a licznik operatora może sumować inaczej — stąd różnice między VRM a rachunkiem. Dla zgodności z rozliczeniem Victron zaleca w systemach trójfazowych licznik EM24 (sumowanie netto) zamiast ET340.
Licznik sieci wraca do projektu, gdy przed MultiPlusami zostaje cokolwiek — obwód, ładowarka samochodu albo falownik PV. Wtedy w rozdzielnicy głównej montuje się licznik, np. VM-3P75CT, a w GX ustawia Grid metering = External meter. Problemy z licznikiem: „Licznik VM-3P75CT: GX go nie widzi”.
| Odbiorniki | ESS | Na liczniku | |
|---|---|---|---|
| L1 | 6000 W | 2000 W | 4000 W |
| L2 | 0 W | 2000 W | −2000 W |
| L3 | 0 W | 2000 W | −2000 W |
| Suma | 6000 W | 6000 W | 0 W |
Przykład z instrukcji ESS dla ustawienia „Total of all phases”: odbiorniki 6000 W na L1 przekraczają moc falownika tej fazy, więc wszystkie trzy MultiPlusy oddają po 2000 W, a suma faz na liczniku wynosi 0 W. Przy „Individual phase” każda faza jest zerowana osobno — energia przepływa wtedy między fazami przez szynę DC, ze stratami na podwójnej konwersji.
Bank Lithium NG 48 V i jego ochrona
Magazyn to sześć baterii Victron Lithium NG 51,2 V/100 Ah połączonych równolegle — 48 V, 600 Ah, ok. 30,7 kWh. Baterie NG pracują tylko z BMS oznaczonym „NG”; tu jest to Lynx Smart BMS NG 1000 A, który sam wykrywa liczbę baterii i sposób ich połączenia. Jeden BMS obsłuży do 25 baterii 51,2 V, czyli 128 kWh.
- Bezpiecznik na każdej baterii. Instrukcja Lithium NG: każde połączenie baterii musi być zabezpieczone, a w banku równoległym każda bateria ma bezpiecznik na plusie. Wartość nie wyższa niż najniższa z trzech — obciążalność przewodu, prąd baterii (100 A ciągle) i prąd systemu. Przewody systemowe podłącza się po przekątnej, żeby prąd rozkładał się równo.
- BMS 1000 A, nie 500 A. Suma bezpieczników w zestawie Lynx nie może przekroczyć prądu najsłabszego modułu. Trzy MultiPlusy po 200 A i MPPT 125 A to 725 A — dlatego wersja 1000 A.
- Prądy się mieszczą. MultiPlusy ładują do 3 × 70 A, a MPPT do 100 A — razem 310 A, przy 600 A ciągłego ładowania banku. BMS NG steruje ładowaniem i rozładowaniem przez DVCC; włączenie „Feed-in excess solar charger power” wyłącza limit prądu DVCC.
- Temperatura i miejsce. Ładowanie od +5 do +50 °C, rozładowanie od −20 do +50 °C, obudowa IP65. Z każdej z czterech stron baterii 20 mm odstępu na wentylację; można ją położyć na boku, ale nie zaciskami w dół. MultiPlusy obok siebie, z co najmniej 10 cm wolnego miejsca pod, nad i obok.
- Wkładki 58 V. Przy 48 V każdy bezpiecznik musi mieć napięcie znamionowe nie niższe niż napięcie instalacji — wkładki DC na 12 i 24 V się nie nadają, choćby prąd się zgadzał.
Progi BMS NG: przy 3,0 V na ogniwie pre-alarm, poniżej 2,8 V odłączenie odbiorników, powyżej 3,6 V albo przy złej temperaturze — koniec ładowania. Dodatkowy monitor baterii nie jest potrzebny: BMS NG ma własny i podaje stan baterii przez VE.Can.
Cały dom na wyjściach: różnicówki i uziemienie
Wyjścia AC-out-1 trzech MultiPlusów tworzą trójfazową szynę, z której zasilany jest cały dom. Przy sieci dom dostaje prąd przez MultiPlusy (do 50 A na fazę), a przy awarii z baterii: 4000 W mocy ciągłej na fazę przy 25 °C, 3700 W przy 40 °C, szczytowo 9000 W.
- Wejścia AC — każde przez bezpiecznik albo wyłącznik nadprądowy najwyżej 50 A dla modelu 5 kVA; przy słabszym zasilaniu odpowiednio mniejszy. Limit prądu wejściowego ustawia się do wielkości przyłącza. Nie zamieniaj fazy z neutralnym.
- AC-out-1 — wyłącznik różnicowoprądowy i zabezpieczenie dobrane do obciążenia. MultiPlus ma transformator sieciowy, więc na zaciskach AC nie ma prądu stałego — wystarczą różnicówki typu A. Odbiorniki trójfazowe, np. pompa ciepła, mogą być na wyjściach; przy awarii obciążają każdą fazę.
- AC-out-2 (do 32 A na jednostkę) — opcjonalnie dla odbiorników, które przy awarii mają się same odłączyć, np. bojlera. Wyłącza się od razu przy pracy z baterii i wraca po około 2 minutach od powrotu sieci. Też z różnicówką i wyłącznikiem.
- Uziemienie — to urządzenia klasy I. W instalacji stałej nieprzerwane uziemienie obudowy zapewnia przewód ochronny wejścia AC. Przy pracy z baterii przekaźnik uziemienia łączy N wyjścia z obudową — bez tego różnicówki na wyjściach by nie zadziałały.
Falownik z ładowarką podłączony do baterii może mieć niebezpieczne napięcie na zaciskach wejścia i wyjścia nawet wyłączony. Przed pracą przy przewodach odłącz sieć, baterię i panele. Instalację wykonuje elektryk z uprawnieniami.
Przy podłączonej sieci przyczyną bywa wykrywanie utraty sieci (LOM) przy słabym przyłączu — zobacz „ESS pobiera prąd z sieci” i „MultiPlus zgłasza przeciążenie”. Błędy układu wielu jednostek: kody błędów VE.Bus.
Przyłączenie do sieci w Polsce
ESS zawsze wymaga zabezpieczenia przed pracą wyspową (anti-islanding) — także bez oddawania energii. Victron podaje, że wbudowane zabezpieczenie można wykorzystać tam, gdzie urządzenie ma certyfikat dla danego kraju; w przeciwnym razie potrzebne jest zewnętrzne. W Polsce operatorzy sieci (OSD) przy przyłączaniu modułów wytwarzania korzystają z wykazu certyfikowanych urządzeń prowadzonego przez PTPiREE.
Stan wykazów z 21.09.2026: w wykazie zgodnym z „Warunkami i procedurami wykorzystania certyfikatów” w wersji 1.2 — akceptowanym do 31 grudnia 2026 r. — są poniższe typy MultiPlus-II 230V z konkretnymi wersjami oprogramowania, wszystkie jako moduły typu A. W wykazie zgodnym z wersją 1.3 nie znaleźliśmy urządzeń Victron. W układzie trójfazowym każdy z trzech MultiPlusów ma ten sam typ i tę samą wersję oprogramowania.
| MultiPlus-II 230V | Certyfikat 2622/0478-O-CER/E1 — wersja oprogramowania | Certyfikat 25-414-00 — wersja oprogramowania |
|---|---|---|
| 24/3000/70-32 (także GX) | 2611510 | 2611508 |
| 24/5000/120-50 | 2615510 | — |
| 48/3000/35-32 | 2629510 | 2629497 |
| 48/3000/35-32 GX | 2629510 | 2699508 |
| 48/4k5/55-32 (także GX) | — | 2601558 |
| 48/5000/70-50 | 2623510 | 2623556 |
| 48/5000/70-50 GX | 2623510 | 2623508 |
| 48/6k5/100-50 (także GX) | — | 2602558 |
| 48/8000/110-100 | 2621510,00 (tak w wykazie) | — |
| 48/10000/140-100 | 2627510 | — |
| 48/15000/200-100 | 2619510 | — |
Certyfikat obejmuje określoną wersję oprogramowania, a wykazy są aktualizowane. Przed zgłoszeniem porównaj pełny typ modelu i wersję oprogramowania z aktualnym wykazem na stronie PTPiREE oraz sprawdź wymagania swojego OSD — ostateczna weryfikacja zgodności odbywa się przy pozwoleniu na użytkowanie. Magazyn pracujący równolegle z siecią projektuje i zgłasza do operatora instalator z uprawnieniami; kod sieci ustawia się w VEConfigure.
Osiem błędów, które kosztują najwięcej
Każdy z nich opisuje dokumentacja Victron — i każdego da się uniknąć na etapie projektu.
Odbiornik przed MultiPlusami
Bez licznika sieci wszystkie odbiorniki i falowniki PV muszą być na wyjściach. Jeden obwód przed MultiPlusami — i GX źle policzy pobór z sieci i zużycie domu.
Zła kolejność faz
Fazy z sieci muszą trafić do MultiPlusów w kolejności L1-L2-L3. Inaczej układ trójfazowy nie działa poprawnie.
Różne przewody DC
Przewody DC do wszystkich MultiPlusów muszą mieć tę samą długość i przekrój — tu 70 mm² przy odległości do 5 m.
Za mały Lynx Smart BMS
3 × 200 A dla MultiPlusów i 125 A dla MPPT to 725 A bezpieczników — więcej niż 500 A. Potrzebna wersja 1000 A.
Bateria bez bezpiecznika
W banku równoległym każda bateria Lithium NG ma własny bezpiecznik na plusie — nie tylko cały bank.
Wkładki na 32 V przy 48 V
Bezpiecznik musi mieć napięcie znamionowe nie niższe niż instalacja. Przy banku 48 V — MEGA w wersji 58 V.
Za duży falownik PV na wyjściu
Factor 1.0: najwyżej 4000 W na fazę. I minimalny bank: 4,8 kWh na 1,5 kWp — przy 30,7 kWh to 9,6 kWp.
Kod sieci na „None”
System nie zasila wtedy odbiorników z baterii przy podłączonej sieci. Kod ustawia się w VEConfigure w każdym MultiPlusie, nawet bez oddawania energii.
Najczęstsze pytania o magazyn energii w domu
Czy przy awarii sieci zadziała mój falownik PV na dachu?
Tak, jeśli jest na wyjściu MultiPlusów, jak w tym schemacie: MultiPlusy tworzą wtedy lokalną sieć, a falownik PV pracuje dalej i ładuje baterię. Warunki to factor 1.0, odpowiednio duży bank i falownik obsługujący przesuwanie częstotliwości. Falownik zostawiony przed MultiPlusami przy awarii się wyłącza. Regulator MPPT jest potrzebny, żeby system nie utknął przy rozładowanej baterii.
Czy potrzebuję licznika sieci?
Nie, jeśli wszystkie odbiorniki i falowniki PV są na wyjściach MultiPlusów — GX liczy wtedy pobór z sieci z pomiarów MultiPlusów (Grid metering: Inverter/Charger). Licznik jest potrzebny, gdy cokolwiek zostaje przed MultiPlusami. Warto go rozważyć także wtedy, gdy dane w VRM mają zgadzać się z rachunkiem — patrz niżej.
Czy przy awarii zadziałają odbiorniki trójfazowe?
Tak. Instrukcja ESS dopuszcza odbiorniki trójfazowe na wyjściach trójfazowego ESS i przy awarii zasila je bateria. Trzeba tylko pamiętać, że na każdą fazę przypada 4000 W mocy ciągłej przy 25 °C — suma odbiorników na fazie nie powinna tego przekraczać.
MultiPlus-II czy MultiPlus-II GX?
W układzie trójfazowym instrukcja MultiPlus-II GX zaleca model bez GX z zewnętrznym urządzeniem GX: w systemie może być tylko jedno GX, a jednostki muszą być identyczne i mieć to samo oprogramowanie. Dlatego tu są trzy MultiPlus-II i Cerbo GX. Obie wersje 48/5000 są w wykazie PTPiREE.
Dlaczego z sieci ciągle płynie kilkadziesiąt watów?
To Grid setpoint — fabrycznie 50 W. Celowo utrzymuje niewielki pobór, żeby przy przeregulowaniu system nie oddawał energii do sieci. W dużych instalacjach producent zaleca wyższą wartość.
Dlaczego dane w VRM różnią się od rachunku za prąd?
Trzy MultiPlusy liczą import i eksport osobno dla każdej fazy, a licznik operatora może rozliczać sumę ze wszystkich faz. Instrukcja ESS zaleca w systemach trójfazowych licznik EM24, który sumuje energię netto — wtedy w GX ustawia się Grid metering = External meter. Metodę rozliczania potwierdź u dostawcy energii.
Czy mogę dać mniej baterii?
Instrukcja MultiPlus-II zaleca 200–800 Ah na jednostkę 48/5000 — przy trzech to 600 Ah. Dla porównania jedna jednostka 48/15000 o tej samej łącznej mocy ma zakres 300–1200 Ah. Mniejszy bank to decyzja projektanta: musi pokryć prądy (np. cztery baterie dają 400 A ciągłego ładowania i rozładowania wobec 310 A ładowania z MultiPlusów i MPPT) i ogranicza falownik PV na wyjściu — przy 20,5 kWh do 6,4 kWp.
Czy mogę użyć baterii innego producenta?
Tak, jeśli jest na liście zgodności Victron i ma komunikację CAN — wtedy stan baterii podaje jej własny BMS, a dodatkowy monitor nie jest potrzebny. Instrukcja ESS nie zaleca zwykłych akumulatorów AGM i żelowych do codziennego cyklowania. Baterie Lithium NG z tego schematu wymagają BMS NG.
Urządzenia w tym układzie
MultiPlus-IIInwerter z ładowarką i funkcją UPS: czysta sinusoida 230 V, PowerAssist wspomaga słabe przyłącze.
Lithium NGNowa generacja baterii LiFePO4 Victron: 12,8/25,6/51,2 V, IP65, wbudowany pomiar prądu — tylko z BMS NG.
Lynx Smart BMS / NGBMS ze stycznikiem i pomiarem prądu dla banków LiFePO4 Smart lub Lithium NG.
Lynx DistributorModułowe szyny DC 1000 A: rozdział z bezpiecznikami MEGA i monitoringiem, przyłącze baterii, bezpieczniki Class-T.
SmartSolar MPPT 150 i 250 VRegulatory 35–100 A na wyższe napięcie paneli: 150 V i 250 V, wersje Tr, MC4 i VE.Can.
Cerbo GXCentrum sterowania systemem i brama do portalu VRM.
GX Touch 50/70Opcjonalny ekran 5 lub 7 cali do Cerbo GX: przegląd instalacji, ustawienia, montaż natynkowy albo wpuszczany.Co dalej
- ESS pobiera prąd z sieci zamiast z baterii — diagnostyka krok po krokuwsparcie
- BMS odciął ładowanie albo rozładowanie — także Lithium NG z BMS NGwsparcie
- Kalkulator bilansu energii — uzysk paneli dla 16 polskich miastnarzędzie
- Kalkulator przewodów i bezpieczników — przekrój pod prąd i długośćnarzędzie
- Domek off-grid — bank 48 V z Lynx Smart BMS, ale bez siecischemat
- Kody błędów VE.Bus — w tym błędy układów równoległych i trójfazowychkody błędów
- Kody błędów GX — w tym stany ESS #1–#7kody błędów
Dokumentacja producenta
- ESS design and installation manual — topologia, projekt (rozdz. 2), ustawienia GX z pomiarem sieci (4.3), trójfazowy ESS (7.3), FAQ (wersja HTML, stan z 22.09.2026)victronenergy.com · EN
- MultiPlus-II 230V — instrukcja: przewody i bezpieczniki DC, praca równoległa i trójfazowa (4.5.7–4.5.8), okablowanie AC, przekaźnik uziemienia, dane technicznevictronenergy.com · PDF · EN
- Lithium NG 12,8/25,6/51,2 V — karta katalogowa: dane baterii 51,2 V/100 Ah, prądy, temperatury, liczba baterii na BMSvictronenergy.com · PDF · EN
- Lithium NG — instrukcja (obejmuje też model 51,2 V): przekroje i bezpieczniki, łączenie równoległe, przewody BMS, montażvictronenergy.com · EN
- Lynx Smart BMS NG 500 A i 1000 A — karta katalogowa: stycznik, AUX, przykład systemu z Lynx Distributor po stronie bateriivictronenergy.com · PDF · EN
- AC-coupling and the Factor 1.0 rule — falownik PV na wyjściu, minimalna pojemność baterii, wymóg MPPTvictronenergy.com · EN
- Manual & Drawing BJE-354A (trzy MultiPlus-II 15 kVA w układzie trójfazowym, MPPT 250/100, układ off-grid) — z niego zasady trójfazy, zabezpieczenia strony PV, bezpiecznik MPPT i wkładki 58 Vvictronenergy.com · PDF · EN
- Drawing BJE-367A (dwa MultiPlus-II 5 kVA, Lithium NG, Lynx Smart BMS NG) — przewody do MultiPlusów równej długości, bezpiecznik zasilania Cerbovictronenergy.com · PDF · EN
- PTPiREE — wykaz certyfikowanych urządzeń (NC RfG), wersje 1.2 i 1.3 z 21.09.2026ptpiree.pl · PL
- PVGIS 5.3 (JRC, Komisja Europejska) — dane nasłonecznienia użyte w tabeli uzyskuec.europa.eu
Treść porównana z dokumentacją Victron Energy (karty katalogowe i instrukcje) — stan na 22.09.2026. Zgłoś błąd w treści · Rejestr poprawek