Victron SmartSolar MPPT 75/10, 75/15, 100/15, 100/20 — regulator solarny: dobór, parametry

Do czego służy

Most między panelami a baterią

Panel fotowoltaiczny daje napięcie wyższe, niż potrzebuje bateria, i zmienia je z każdą chmurą. Regulator MPPT (Maximum Power Point Tracking) cały czas szuka punktu, w którym panel oddaje najwięcej mocy, i zamienia nadmiar napięcia na większy prąd ładowania.

Według producenta szybkie śledzenie punktu mocy daje przy zmiennym zachmurzeniu do 30% więcej energii niż regulator PWM i do 10% więcej niż wolniejsze regulatory MPPT.

ładuje baterie kwasowe, AGM, żelowe i litowe (programowalny algorytm),
podgląd i ustawienia w telefonie przez Bluetooth,
własne wyjście obciążenia chroniące baterię przed rozładowaniem.

**Urządzenie, o którym mowa obok.** SmartSolar MPPT 100/20 — widok z przodu pod kątem

Aplikacja VictronConnect

Telefon zamiast wyświetlacza

Wszystko, co robi regulator, widzisz w darmowej aplikacji VictronConnect (Android, iOS, macOS, Windows). Bez kabli i bez dodatkowego panelu — wystarczy Bluetooth w telefonie. Wyjątek: VictronConnect na Windows nie obsługuje Bluetooth — łączy się tylko przez interfejs VE.Direct–USB.

VictronConnect: ekran stanu regulatora MPPT 100/15 — **Stan na żywo** — moc z paneli, napięcie i prąd baterii, faza ładowania

VictronConnect: historia uzysku z ostatnich dni — **Historia** — uzysk energii dzień po dniu, minima i maksima napięć

VictronConnect: menu ustawień regulatora — **Ustawienia** — typ baterii, napięcia ładowania, wyjście obciążenia, oświetlenie

Portal VRM na laptopie, telefonie i zegarku — **Zdalnie przez VRM.** Po podłączeniu do centrum GX (np. Cerbo GX) kablem VE.Direct dane z regulatora trafiają do darmowego portalu VRM.

Wykres uzysku energii słonecznej w portalu VRM — **Wykresy uzysku.** W VRM zobaczysz produkcję z paneli w dłuższym okresie, także z kilku regulatorów naraz.

Funkcje

Co potrafi SmartSolar MPPT

Szybkie śledzenie MPPT

Nadąża za zmianami nasłonecznienia przy przelotnych chmurach — właśnie wtedy zyskuje najwięcej względem prostszych regulatorów.

Wyjście obciążenia

Odbiorniki podłączone do zacisku LOAD są odcinane, gdy bateria spadnie do ustawionego napięcia (np. 11,1 V lub 11,8 V przy 12 V). Wyjście jest odporne na zwarcie.

BatteryLife

Gdy słońca jest za mało, by codziennie naładować baterię do pełna, regulator stopniowo wcześniej odcina odbiorniki — tak, by mniej więcej raz w tygodniu bateria doszła prawie do 100%.

Kompensacja temperatury

Wbudowany czujnik koryguje napięcia ładowania (−16 mV/°C dla 12 V). Dokładniejszy pomiar da Smart Battery Sense (napięcie i temperatura baterii) albo BMV-712/SmartShunt (napięcie; temperatura tylko z opcjonalnym czujnikiem) — dane przesyłają bezprzewodowo przez VE.Smart.

Ratunek dla rozładowanej baterii

Zaczyna ładować nawet baterię rozładowaną do zera i ponownie łączy się z baterią litową, która sama się odcięła.

Historia i VE.Direct

Historia dzienna z 30 dni (uzysk, minima i maksima napięć) oraz trendy z 46 dni (napięcie, prąd i temperatura baterii, napięcie i prąd paneli). Port VE.Direct łączy regulator z centrum GX, komputerem lub innym urządzeniem.

Modele i parametry

Cztery modele — porównanie

Parametr	MPPT 75/10	MPPT 75/15	MPPT 100/15	MPPT 100/20-48V
Napięcie baterii	12/24 V	12/24 V	12/24 V	12/24/48 V, 36 V ręcznie
Prąd ładowania	10 A	15 A	15 A	20 A
Maks. napięcie paneli (Voc)	75 V	75 V	100 V	100 V
Maks. prąd zwarcia paneli (Isc)	13 A	15 A	15 A	20 A
Moc paneli przy 12 V	145 W	220 W	220 W	290 W
Moc paneli przy 24 V	290 W	440 W	440 W	580 W
Moc paneli przy 48 V	—	—	—	1160 W
Wyjście obciążenia (maks.)	15 A	15 A	15 A	20 A (12/24 V), 1 A (36/48 V)
Masa	0,5 kg	0,5 kg	0,6 kg	0,65 kg
Wymiary (wys. × szer. × gł.)	100 × 113 × 40 mm	100 × 113 × 40 mm	100 × 113 × 50 mm	100 × 131 × 60 mm

Moc paneli „nominalna” to wartość, przy której regulator daje pełny prąd ładowania. Możesz podłączyć więcej — regulator ograniczy wtedy moc wejściową. Nie wolno natomiast przekroczyć maksymalnego napięcia Voc ani prądu zwarcia Isc — to może uszkodzić regulator. Uwaga: dla 75/10 źródła producenta są rozbieżne — karta katalogowa podaje 13 A, a instrukcja techniczna 10 A. Model 100/20 przy baterii 36 lub 48 V ma wyjście obciążenia tylko 1 A — wystarcza do sterowania przekaźnikiem. Przy większych panelach wybierz regulator z serii SmartSolar 150 V i 250 V, a do dużych instalacji 48 V z długimi łańcuchami paneli — SmartSolar MPPT RS 450.

**Różnice widać na obudowie.** SmartSolar MPPT 100/20 — panel z diodami: Bulk, Absorption, Float

SmartSolar MPPT 75/10 — **75/10 i 75/15** — ta sama kompaktowa obudowa, do 75 V z paneli.

SmartSolar MPPT 100/15 — **100/15** — do 100 V z paneli. Dwa panele w szeregu zmieszczą się tylko wtedy, gdy ich Voc w mrozie nie przekroczy tej wartości — przelicz to przed zakupem.

SmartSolar MPPT 100/20 — **100/20-48V** — jedyny z czwórki, który obsłuży baterię 48 V.

Sprawność szczytowa: 98%
Algorytm ładowania: wieloetapowy, adaptacyjny
Absorpcja / float (12 V, domyślnie): 14,4 / 13,8 V (regulowane)
Start ładowania: gdy napięcie PV > bateria + 5 V
Temperatura pracy: −30 … +60 °C (pełny prąd do 40 °C)
Zaciski: do 6 mm² (AWG10)
Szczelność: IP43 elektronika, IP22 przyłącza
Historia w pamięci: 30 dni (dzienna), 46 dni (trendy)

Dobór do paneli

Jak dobrać regulator — trzy kroki

Krok 1 · napięcie

Voc w mrozie < limit

Zsumuj Voc paneli połączonych szeregowo i przelicz na najniższą temperaturę według współczynnika z karty panelu. Wynik musi być poniżej 75 V lub 100 V — Victron radzi min. 10% zapasu.

2 × 37 V × (1 + 45 × 0,35%) ≈ 85,7 V → 100 V

Krok 2 · prąd zwarcia

Suma Isc ≤ limit

Przy panelach połączonych równolegle prądy się sumują. Suma Isc nie może przekroczyć 13–20 A (zależnie od modelu).

1 × 11,5 A < 20 A → OK

Krok 3 · moc

Moc paneli ≈ nominalna

Przy baterii 12 V model 100/20 wykorzysta ok. 290 W paneli. Większa moc nie zaszkodzi, ale w południe zostanie przycięta.

2 × 400 W przy 24 V → 100/20 da ok. 580 W

Przykład: dwa panele 400 W w kamperze 12 V

Panel 400 W o Voc 37 V i współczynniku −0,35%/°C (sprawdź swoją tabliczkę — panele 72-ogniwowe mają Voc ok. 45–50 V). Dwa w szeregu to 74 V — w katalogu nie przekracza 75 V, ale przy −20 °C dojdzie do ok. 86 V. Potrzebny jest regulator 100 V. Przy 12 V model 100/20 odda maks. 20 A, czyli ok. 290 W — przy 800 W paneli lepiej sięgnąć po większy regulator (np. 100/50) albo przejść na 24 V.

Wartości Voc i Isc bierz z tabliczki swojego panelu

Liczby powyżej są przykładowe. Napięcie jałowe paneli (Voc) rośnie, gdy temperatura spada poniżej 25 °C — o tyle procent na każdy stopień, ile podaje współczynnik temperaturowy Voc w karcie panelu. Przy panelach Victron BlueSolar (−0,35%/°C) to przy −20 °C ok. 16% więcej niż w katalogu. Victron radzi zostawić co najmniej 10% zapasu napięcia, a w chłodnym klimacie przeliczyć Voc dla najniższej spodziewanej temperatury. Policz to w kalkulatorze MPPT.

**Z czego wybierasz.** SmartSolar MPPT 75/15 — najmniejsza obudowa w serii

Typowy układ

Jak podłączyć SmartSolar MPPT

Panele do regulatora, regulator do baterii, drobne odbiorniki do wyjścia LOAD. Najedź na element schematu lub go dotknij, żeby zobaczyć opis. Wejście PV nie jest izolowane od obwodu baterii — obwody PV, baterii i sterowania są traktowane jako niebezpieczne i nie powinny być dostępne dla użytkownika. Zaciski PV i baterii osłoń przed przypadkowym dotknięciem; regulator montuj w obudowie lub zastosuj opcjonalny WireBox.

prąd stały (DC) komunikacja

Najedź na element schematu lub go dotknij.

Panele PV → zaciski PVVoc łańcucha z zapasem na mróz poniżej 75/100 V.
Regulator → bateriaZawsze przez bezpiecznik, blisko baterii. Baterię podłączamy jako pierwszą.
Wyjście LOAD → odbiorniki DCZgodne z napięciem systemu; dla 100/20 w systemie 36/48 V tylko 1 A.
Smart Battery SenseBezprzewodowo podaje napięcie i temperaturę baterii.
VE.Direct → Cerbo GXOpcjonalnie: podgląd w centrum GX i portalu VRM.

Biały van kempingowy na skalistym terenie — **Kamper i van.** 1–2 panele na dachu i mały regulator wystarczą na weekendowe wyjazdy — dobór policzysz w kalkulatorze.

Jacht na otwartym morzu — **Jacht.** Panele na bimini lub relingu podtrzymują baterie serwisowe podczas postoju na kotwicy.

Montaż

Na co uważać przy podłączaniu

Najpierw bateria, potem panele

Regulator rozpoznaje napięcie baterii (12 lub 24 V) tylko przy pierwszym uruchomieniu. Kolejność według instrukcji: bateria → odczekaj 10 s i sprawdź napięcie systemu w VictronConnect → odbiorniki DC → panele → VE.Direct. Przed podłączeniem PV osłoń panele przed światłem, nie dotykaj nieizolowanych końców przewodów i używaj wyłącznie narzędzi izolowanych. Panele wolno podłączyć jako pierwsze tylko wtedy, gdy napięcie systemu ustawiono ręcznie. Baterię 36 V zawsze ustawia się ręcznie.

Bezpiecznik przy baterii

Przewód od regulatora do baterii zabezpiecz bezpiecznikiem jak najbliżej baterii — nawet jeśli regulator ma zewnętrzny bezpiecznik: 75/10 — 15–20 A, 75/15 i 100/15 — 20–25 A, 100/20 — 25–30 A.

Pionowo, zaciskami w dół

Na niepalnym podłożu, min. 10 cm wolnego miejsca nad i pod obudową, do 3 m od baterii, ale nigdy bezpośrednio nad nią. Dla poprawnej kompensacji temperatury różnica temperatur otoczenia regulatora i baterii nie powinna przekraczać 5 °C. Przy większych różnicach użyj bezpośredniego pomiaru temperatury baterii. Model 100/15 instaluj w odpowiedniej obudowie przeciwpożarowej zgodnie z IEC 62109-1 i lokalnymi wymaganiami. Zaciski przyjmują przewody do 6 mm²; używaj elastycznych wielodrutowych przewodów miedzianych (pojedynczy drucik maks. 0,4 mm lub 0,125 mm²) i dokręcaj momentem 0,75 Nm.

Czego nie robić

Nie podłączaj paneli z optymalizatorami — mogą trwale uszkodzić regulator. Zapewnij możliwość odłączenia paneli (rozłącznik PV). Inwertera nie podłączaj do wyjścia LOAD — podłączaj go tylko bezpośrednio do baterii.

Ustaw typ baterii w aplikacji

Domyślne napięcia (14,4 / 13,8 V) pasują do wielu baterii, ale dla LiFePO4 wybierz odpowiedni profil i sprawdź napięcia w dokumentacji baterii.

Zaciski BATT, PV i LOAD regulatora SmartSolar MPPT 100/20 — **Zaciski od lewej (na zdjęciu 100/20):** BATT (bateria), PV (panele), LOAD (odbiorniki). Uwaga na biegunowość: przy BATT kolejność to „+ −”, przy PV i LOAD „− +”.

Diagnostyka

Diody i najczęstsze błędy

Regulator nie ma wyświetlacza — stan i błędy pokazuje trzema diodami oraz w aplikacji. Poniżej sygnały, które zdarzają się najczęściej; pełna lista jest w dziale kody błędów ładowarek i MPPT.

Trzy diody: Bulk, Absorption, Float

Pokazują fazę ładowania, a przy usterce migają kodem błędu. Kombinacje opisuje dekoder diod, a dokładny numer błędu zobaczysz w aplikacji VictronConnect.

Regulator nie zaczyna ładować

Ładowanie rusza dopiero, gdy napięcie paneli przekroczy napięcie baterii o 5 V. Sprawdź też rozłącznik PV, biegunowość i czy panele nie są zacienione. Krok po kroku: MPPT nie ładuje.

Err 2 — za wysokie napięcie baterii

Napięcie na zaciskach przekroczyło dopuszczalny poziom. Sprawdź pozostałe źródła ładowania i ustawiony typ baterii.

Err 17 — przegrzanie regulatora

Urządzenie ogranicza prąd, a mimo to jest za gorące. Zapewnij montaż pionowy, zaciskami w dół, i 10 cm wolnego miejsca nad i pod obudową.

Err 26 — przegrzane zaciski

Zwykle luźne połączenie albo za cienki przewód. Zaciski przyjmują do 6 mm² i dokręca się je momentem 0,75 Nm.

Err 33 — przepięcie na wejściu PV

Napięcie pola przekroczyło dopuszczalne 75 albo 100 V. Przelicz Voc łańcucha z zapasem na mróz w kalkulatorze MPPT.

Err 11 — duże tętnienia napięcia baterii

Najczęściej luźne zaciski albo zbyt cienkie przewody baterii. Sprawdź dokręcenie i przekroje.

Err 119 — utracone ustawienia

Regulator nie odczytuje konfiguracji. Przywróć ustawienia fabryczne i skonfiguruj go ponownie w VictronConnect.

Pytania

Najczęstsze pytania o SmartSolar MPPT

Czy MPPT naprawdę opłaca się bardziej niż tani regulator PWM?

Przy małych instalacjach z jednym panelem 12 V różnica bywa niewielka. MPPT zyskuje najbardziej, gdy napięcie paneli jest wyraźnie wyższe od napięcia baterii (np. dwa panele w szeregu) i przy zmiennym zachmurzeniu — producent podaje do 30% więcej energii niż z PWM. Dodatkowo dostajesz Bluetooth, historię i współpracę z resztą systemu Victron.

Czy mogę podłączyć więcej paneli, niż podaje „moc nominalna”?

Tak — regulator ograniczy moc i w słoneczne południe część energii się zmarnuje, ale rano, wieczorem i w pochmurne dni zyskasz. Nie wolno natomiast przekroczyć maksymalnego napięcia Voc (75/100 V) ani prądu zwarcia Isc.

Mam dwa różne panele. Mogę je podłączyć do jednego regulatora?

Łączenie różnych paneli w jednym łańcuchu obniża uzysk — o prądzie decyduje słabszy panel. Lepiej dać każdemu panelowi (lub grupie jednakowych paneli) osobny regulator. Kilka regulatorów SmartSolar może ładować tę samą baterię i synchronizować się bezprzewodowo przez VE.Smart Networking.

Czy SmartSolar ładuje baterie litowe?

Tak. W aplikacji wybierasz profil dla LiFePO4 albo ustawiasz napięcia ręcznie. Przy bateriach litowych system powinien mieć BMS, który w razie potrzeby zatrzyma ładowanie — w systemach Victron regulator można nim sterować np. przez centrum GX.

Co daje Smart Battery Sense, skoro regulator mierzy napięcie?

Regulator mierzy napięcie na swoich zaciskach — przy dużym prądzie jest ono wyższe niż na baterii z powodu spadku na przewodach. Smart Battery Sense mierzy napięcie i temperaturę bezpośrednio na baterii i przesyła je bezprzewodowo, dzięki czemu ładowanie jest dokładniejsze.

Do czego służy wyjście LOAD i tryb BatteryLife?

Do zacisku LOAD podłącza się odbiorniki DC — regulator odetnie je, gdy napięcie baterii spadnie do ustawionego progu (np. 11,1 albo 11,8 V przy 12 V), i załączy ponownie po naładowaniu. BatteryLife idzie o krok dalej: gdy słońca brakuje, z dnia na dzień odcina odbiorniki wcześniej, żeby bateria mniej więcej raz w tygodniu doszła do pełna. Inwertera nie wolno podłączać do LOAD — tylko wprost do baterii.

W jakiej kolejności podłączać przewody?

Bateria → 10 sekund przerwy i sprawdzenie napięcia systemu w aplikacji → odbiorniki DC → panele → VE.Direct. Napięcie baterii regulator rozpoznaje tylko przy pierwszym uruchomieniu; baterię 36 V ustawia się zawsze ręcznie. Przed podłączeniem paneli osłoń je przed światłem.

Jaki bezpiecznik i jak daleko od baterii?

Bezpiecznik jak najbliżej baterii: 15–20 A dla 75/10, 20–25 A dla 75/15 i 100/15 oraz 25–30 A dla 100/20. Regulator montuje się pionowo, zaciskami w dół, do 3 m od baterii, ale nigdy bezpośrednio nad nią; różnica temperatur regulatora i baterii nie powinna przekraczać 5 °C.

Czy połączę się z regulatorem z komputera?

Tak, ale VictronConnect na Windows nie obsługuje Bluetooth — potrzebny jest interfejs VE.Direct–USB. Na Androidzie, iOS i macOS wystarczy Bluetooth. Tym samym portem VE.Direct podłącza się regulator do centrum GX i portalu VRM.

Gdy coś nie działa

Pasuje do

Urządzenia, z którymi pracuje najczęściej

Dokumentacja producenta

Opis przygotowaliśmy niezależnie na podstawie dokumentacji producenta. W razie rozbieżności wiążąca jest aktualna dokumentacja Victron Energy. Błąd w treści możesz zgłosić tutaj.

SmartSolar MPPT 75/10 – 100/20