Asystenci VE.Bus

01Czym są i kiedy są potrzebne

Według Victron w 99% przypadków asystenci zastępują osobny sterownik PLC — np. przy odłączaniu odbiorników, optymalizacji PV czy automatycznym starcie generatora. Jednocześnie w 95% instalacji żaden asystent nie jest potrzebny: wystarczą zwykłe ustawienia albo Virtual Switch.

Tylko VEConfigure. Asystentów dodaje się w VEConfigure na Windows. VictronConnect ich nie obsługuje, a przy zakładaniu układu równoległego w VictronConnect asystenci są usuwani.
Firmware. Zakładkę Assistants ma firmware 2xx, 3xx i 4xx. Wersje 4xx (nowy mikrokontroler, numer od 26 lub 27) mają jednocześnie asystentów i Virtual Switch; wersje 1xx — tylko Virtual Switch. W jednym układzie nie wolno mieszać wersji 1xx z 2xx–4xx.
Łączenie. Można używać wielu asystentów, nawet tego samego kilka razy. Są wykonywane od góry do dołu, więc kolejność ma znaczenie. Warunek „ON” zawsze wygrywa z „OFF”, a kilka warunków na jednej liście działa jak „lub”.

02Jak dodać asystenta

Połącz się z urządzeniem w VEConfigure 3 (przez MK3-USB albo zdalnie przez Remote VEConfigure) i otwórz zakładkę Assistants.
Wybierz asystenta z listy i kliknij Add assistant. Na liście „Used assistants” pojawi się kursywą — to znaczy, że nie jest jeszcze skonfigurowany.
Kliknij Start assistant i przejdź przez kolejne strony. Pierwsza strona zawiera ważne informacje o działaniu — przeczytaj ją. Po zakończeniu nazwa asystenta zmieni się na zwykłą czcionkę.
Kliknij Send settings i potwierdź wysłanie także konfiguracji asystentów. Urządzenie na chwilę się wyłączy na czas zapisu i uruchomi ponownie — zaplanuj to tak, by odbiorniki mogły zostać bez zasilania.

Aktualizacja asystenta: VEConfigure z internetem sam pobiera nowe wersje, a po połączeniu z urządzeniem oznacza gwiazdką asystentów do aktualizacji. Prawy przycisk → update, przejście przez strony (sprawdź wartości) i Send settings — system znów na chwilę się wyłączy.

Ćwiczenia bez urządzenia: w VEConfigure Port selection → Fake target with full options pokazuje zakładkę Assistants bez podłączonego sprzętu.

03Najczęściej używani asystenci

Asystent	Do czego
ESS	magazyn energii współpracujący z siecią — priorytet energii z PV, ładowanie i rozładowanie baterii (opis niżej)
PV Inverter Support	układy off-grid z falownikiem sieciowym PV na wyjściu AC MultiPlusa (AC-coupling): ogranicza moc falownika PV przesuwaniem częstotliwości, gdy bateria się ładuje. Przy podłączonej sieci nie działa. Nie łączy się go z ESS — w systemach sieciowych używa się ESS
Generator start/stop	automatyczny start i zatrzymanie generatora według SoC i obciążenia (prostsza wersja tej funkcji jest w Virtual Switch); używany też do ignorowania wejścia AC
Two-Signal BMS support	baterie litowe z BMS, który steruje dwoma stykami bezpotencjałowymi (np. dawny Lynx Ion BMS i baterie innych firm): sygnał „pełna” przełącza w float albo wyłącza ładowarkę, sygnał „pusta” wyłącza falownik. Wymaga wejść AUX i aktualnego firmware
VE.Bus BMS support	dla baterii z VE.Bus BMS — według listy Victron niepotrzebny od firmware VE.Bus 489 (najpierw zaktualizuj firmware)
AC Current sensor	odczyt prądu falownika PV czujnikiem prądu podłączonym do VE.Bus
Input current limit control	automatyczna zmiana limitu prądu wejścia według wejścia AUX — np. generator o zmiennych obrotach albo dwa rodzaje wtyczek przyłącza
Charge current control	prąd ładowania zależny od aktywnego wejścia AC (Quattro) lub od wejścia AUX
Silence fan	wyłączanie wentylatorów w nocy zewnętrznym przełącznikiem (łodzie, kampery)
Safety switch	podłączenie wyłącznika bezpieczeństwa do systemu VE.Bus
Programmable relay, Relay locker, General flag user	asystenci zaawansowani — własna logika przekaźników i flag, często używani kilka razy w jednym urządzeniu
Hub-1, Hub-2, Hub-4	przestarzałe — zastąpione przez ESS, nie używaj w nowych instalacjach

04Asystent ESS

ESS (Energy Storage System) to asystent do domowych magazynów energii współpracujących z siecią. Jak zaprojektować cały system: schemat domu z ESS; ile pojemności ma sens: kalkulator magazynu ESS.

Wymagania: MultiPlus, MultiGrid i Quattro z firmware 422+, urządzenie GX z Venus OS v2.15+, aktualne firmware regulatorów MPPT. Do współpracy z DVCC asystent ESS musi mieć wersję 164 lub nowszą.
Kolejność w VEConfigure: kod sieci na zakładce Grid (hasło od dystrybutora) → dodanie asystenta ESS → sprawdzenie zakładki General (asystent włącza wbudowany monitor baterii — zostaw go włączonego, nawet jeśli masz BMV albo baterię z CAN) → sprawdzenie zakładki Charger (asystent ustawia typ baterii i wyłącza Storage mode; opcja Lithium musi zgadzać się z wyborem baterii w asystencie).
Kod sieci jest obowiązkowy — z kodem „None” system nie zasili odbiorników z baterii, gdy sieć jest obecna, nawet bez oddawania energii.
Co ESS nadpisuje: wyłącza PowerAssist i dynamic current limiter; ignoruje progi DC input low shut-down, restart i pre-alarm z zakładki Inverter — zamiast nich działa dynamiczne odcięcie zależne od prądu rozładowania (dla 12 V np. 10 V przy dużym prądzie i 11,5 V przy małym). Limit prądu wejścia działa w obu kierunkach.
Sustain: gdy bateria osiągnie minimalny SoC, system utrzymuje ją ładowaniem z sieci prądem najwyżej 5 A na urządzenie (dla litowych 12,5 V na 12 V; ×2 dla 24 V, ×4 dla 48 V).
Tryby ESS (Optimized z BatteryLife i bez, Keep batteries charged, External control), minimalny SoC i grid setpoint (domyślnie 50 W) ustawia się na urządzeniu GX (Settings → ESS), nie w VEConfigure.
Zanim ESS zacznie korzystać z baterii, wykonuje test przekaźnika (ok. 1 minuty pracy falownika) — status w GX: Advanced → ESS Relay test.
ESS nie wolno stosować w pojazdach i na łodziach — wtyczka przyłącza może być pod napięciem jeszcze kilka sekund po odłączeniu.

Gdy system ESS pobiera z sieci, choć nie powinien: ESS pobiera z sieci.

05Asystenci w układach równoległych i 3-fazowych

ESS, PV Inverter Support, VE.Bus BMS i Two-Signal BMS trzeba wgrać do każdej jednostki. W Two-Signal BMS pełną konfigurację robi się tylko w jednostce fizycznie połączonej z BMS, a w pozostałych wybiera się, że BMS jest podłączony do innego urządzenia.
Pozostali asystenci (start generatora, relay locker itp.) mogą mieć w każdej jednostce inne ustawienia — tak samo przekaźniki programowalne.
W układzie wielu jednostek uruchamiaj VEConfigure z VE.Bus System Configurator lub Quick Configure, żeby wysłać ustawienia do właściwych urządzeń.