ESS pobiera prąd z sieci zamiast z baterii

W pozycji „Charger only” falownik z ładowarką nie rozładowuje baterii. Stanu przełącznika nie widać w VRM ani na urządzeniu GX — trzeba go sprawdzić na miejscu. W MultiPlus-II przełącznik jest na spodzie urządzenia i musi być w pozycji I, nie II.

Przy dostępnej sieci ESS przestaje rozładowywać baterię, gdy SoC spadnie do wartości Minimum SoC ustawionej w menu ESS. Przykład z instrukcji: przy 60% pojemność 60–100% służy do autokonsumpcji, a 0–60% — na wypadek zaniku sieci. Przy zaniku sieci, w trybie falownika, bateria jest rozładowywana dalej, aż zadziałają inne progi.

• BatteryLife (kod #2) może codziennie podnosić ten limit — przy słabym nasłonecznieniu o 5% dziennie, aż energia pobierana z baterii w ciągu doby zrówna się z energią uzupełnianą. Gdy słońca przybywa, limit dzień po dniu wraca do ustawionego.
• Rozładowanie jest znów dozwolone, gdy SoC wzrośnie co najmniej o 3% powyżej ustawionego limitu.
• Limit działa też według napięcia baterii (Dynamic cut-off) i sygnałów BMS — nie tylko według SoC.

Dotyczy baterii z komunikacją CAN-bus. Na urządzeniu GX otwórz na liście urządzeń baterię, potem podmenu Parameters i sprawdź Discharge Current Limit (DCL). Wartość zero oznacza, że bateria nie pozwala systemowi dalej jej rozładowywać (w przeglądzie GX — kod #4).

Zanim falownik z ładowarką w systemie ESS zacznie korzystać z baterii, musi wykonać test przekaźników — przez około minutę pracuje wtedy jako falownik i potrzebuje do tego zapasu energii w baterii. Jeśli przy podłączaniu do sieci napięcie baterii jest za niskie, system włącza się w trybie przelotowym (passthru) lub ładowania i czeka na doładowanie baterii. Do tego czasu nie zamienia prądu stałego na przemienny: nie zasila odbiorników z baterii, nie przekazuje do nich energii z regulatorów MPPT i nie oddaje nadwyżek z paneli do sieci.

Test wykona się, gdy napięcie baterii przekroczy 14 V, 28 V albo 56 V (dla systemów 12, 24 i 48 V) albo gdy SoC przekroczy 20%. Stan sprawdzisz na urządzeniu GX: lista urządzeń → Multi/Quattro → podmenu Advanced → ESS Relay test — „Pending” (oczekuje) albo „Completed” (zakończony). Ta pozycja jest widoczna tylko w systemach z asystentem ESS.

Niektóre kody sieci (np. niemiecki albo australijski) używają wejścia AUX1 do wyłączania oddawania energii. Jeśli AUX1 jest podłączone do czegoś innego — np. czujnika AC albo BMS — może w ten sposób blokować pracę systemu. Rozwiązanie z instrukcji: odznacz tę opcję w ustawieniach kodu sieci (VEConfigure). Instrukcja wymienia też kody sieci, które wymagają zezwolenia na rozładowanie baterii przez wejścia AUX — porównaj ustawiony kod z sygnałami rzeczywiście podanymi na wejścia AUX urządzenia.

Według instrukcji ESS system przechodzi w tryb przelotowy, gdy:

• urządzenie GX przestało dostawać dane z licznika sieci — dotyczy systemów skonfigurowanych z zewnętrznym licznikiem (ustawienie Settings → ESS → Control without grid-meter); zobacz też błąd GX #49;
• w systemie z baterią litową na CAN-bus GX przestało dostawać informacje z baterii;
• ładowanie jest niedozwolone (maksymalny prąd ładowania z BMS = 0 A albo maksymalna moc ładowania = 0 W), a jest nadwyżka energii z paneli;
• rozładowanie jest niedozwolone (BMS: DCL = 0 albo SoC poniżej Minimum SoC), a odbiorniki na wyjściu AC wymagają więcej, niż pozwala limit prądu wejściowego;
• kod sieci wymaga zezwolenia na rozładowanie przez wejścia AUX (krok 5);
• wykrywanie utraty sieci (LOM) sprawia problemy — często przy przyłączu o dużej impedancji (krok 7).

Instrukcja wskazuje wykrywanie utraty sieci (Loss of Mains, LOM), powiązane z kodem kraju ustawionym w VEConfigure. Dzieje się tak, gdy zasilanie na wejściu AC jest „słabe”, czyli połączenie z siecią ma większą impedancję niż zwykle — np. agregat albo stary lub odległy dom podłączony za długim albo za cienkim przewodem. Rozwiązania i opcje konfiguracji opisuje dokument Victron „VEConfigure: grid codes & loss of mains detection”. Jeśli żaden krok nie pomógł, instrukcja radzi tymczasowo wyłączyć LOM, żeby wykluczyć ten powód.

W trybie Optimized ESS ładuje baterię z sieci tylko w sytuacjach, które chronią ją przed uszkodzeniem:

• Sustain — włącza się dopiero po uznaniu baterii za rozładowaną (napięcie poniżej Dynamic cut-off albo sygnał niskiego napięcia ogniwa z VE.Bus BMS). System utrzymuje wtedy napięcie Sustain — w systemie 12 V: 12,5 V dla baterii litowych, a dla pozostałych 11,5 V przez pierwsze 24 godziny, potem 12,5 V — ładując z sieci prądem najwyżej 5 A na urządzenie (niezależnie od napięcia systemu). Tryb kończy się, gdy panele podniosą napięcie o 0,1 V powyżej poziomu Sustain (0,2 V przy 24 V, 0,4 V przy 48 V).
• Powolne ładowanie BatteryLife (kod #5).
• Auto-recharge — gdy SoC spadnie o 5% lub więcej poniżej Minimum SoC, system doładowuje baterię z sieci do poziomu Minimum SoC.

Co zrobić według instrukcji: podnieś Minimum SoC, np. o 5%, i obserwuj, co się dzieje. Można też obniżyć napięcia Sustain w VEConfigure, ale ostrożnie — zwłaszcza przy bateriach kwasowych, bo poziomy Sustain chronią je przed przedwczesnym uszkodzeniem.

Kolejność z rozdziału „Troubleshooting”:

• sprawdź kody stanu „#” w przeglądzie GX;
• sprawdź przewody — duży spadek napięcia między regulatorem MPPT a falownikiem z ładowarką uniemożliwia skuteczne zasilanie odbiorników AC z paneli;
• sprawdź działanie z włączonym i wyłączonym SVS (współdzielony pomiar napięcia) — zostaw go wyłączony;
• sprawdź limit prądu ładowania regulatora MPPT (CCL) w czasie, gdy panele są słabo wykorzystywane — powinien być zawsze wysoki, nawet przy pełnej baterii, chyba że przeszkadza temperatura;
• sprawdź napięcie zadane ładowania MPPT (Charge Voltage Setpoint) — powinno być wyższe od aktualnego napięcia baterii. Oba ostatnie parametry wylicza oprogramowanie z wartości wysyłanych przez baterię litową na CAN-bus; nie ustawisz ich ręcznie, ale pomagają zrozumieć, co się dzieje.

W trybie Keep batteries charged przy pełnej baterii regulator MPPT może produkować mniej — gdy DVCC jest wyłączone i wyłączone jest ustawienie „Feed-in excess solar charger power”. Obejścia z instrukcji: włącz DVCC (jeśli pozwala na to instrukcja urządzenia GX dla danej baterii) albo ustaw tryb Optimized z Minimum SoC 100% — wtedy jednak po zaniku sieci system nie doładuje baterii z sieci.

• Feed-in excess solar charger power — dla paneli podłączonych przez regulatory MPPT (DC) ustawienie musi być włączone (On). Regulator pracuje wtedy zawsze z pełną mocą: najpierw zasila odbiorniki, potem ładuje baterię, a resztę oddaje do sieci. Uwaga z instrukcji: limit prądu ładowania DVCC przestaje wtedy działać — przy małej baterii ustaw bezpieczny limit w samych regulatorach.
• Grid feed-in — w tym menu można całkowicie wyłączyć albo ograniczyć oddawanie energii z paneli AC i DC. Oddawanie następuje dopiero wtedy, gdy nadwyżka w pełni pokrywa odbiorniki, a bateria jest naładowana (albo ładuje się z maksymalnym dozwolonym prądem). Wskaźnik „Feed-in limiting active” pokazuje „Yes” tylko wtedy, gdy ograniczenie właśnie działa.
• Oddawanie blokuje też niezakończony test przekaźników (krok 4) i kod sieci korzystający z wejścia AUX1 (krok 5).