Regulator MPPT nie ładuje albo ładuje słabo

Regulator „żyje”, gdy świecą lub migają jego diody i da się z nim połączyć w VictronConnect (Bluetooth lub VE.Direct). Nie ma wyłącznika — włącza się, gdy otrzyma zasilanie z baterii, z paneli albo z obu.

Błędy widać na ekranie stanu, a ostatnie — w historii. Regulator sygnalizuje je też kombinacją diod (sprawdź w dekoderze diod).

Na ekranie stanu kliknij „Why is the charger off?” — aplikacja wyjaśni powód. Możliwe przyczyny według instrukcji:

• Za niskie napięcie paneli — noc, chmury, cień, brudne panele, niski kąt słońca zimą, zła orientacja; usterka panelu, luźne lub źle zaciśnięte złącza MC4, przepalone bezpieczniki, rozłączone wyłączniki, nieprawidłowo użyte rozgałęźniki; za mało paneli połączonych szeregowo; odwrotnie podłączone przewody PV.
• Trwa edycja ustawień na zewnętrznym wyświetlaczu (MPPT Control) — ładowanie wznowi się po zamknięciu menu.
• Ładowanie wyłączone w ustawieniach — sprawdź na stronie ustawień baterii w VictronConnect, czy ładowarka jest włączona.
• Wyłączony przez remote albo BMS (przez port VE.Direct). Przy bateriach litowych z BMS to normalne: BMS wyłącza regulator przy pełnej baterii albo w niskiej temperaturze (poniżej ok. 5 °C), a ładowanie wraca samoczynnie. Jeśli wyłączenie jest nieoczekiwane — sprawdź ustawienia portu RX i kabel VE.Direct non-inverting remote on/off.
• Niska temperatura baterii litowej — ochrona baterii, nie usterka. Funkcja „Low temperature cut-off” w regulatorze działa tylko w sieci VE.Smart przy pomiarze temperatury z Battery Sense albo monitora baterii z czujnikiem. Baterii LiFePO4 nie ładuj w mrozie: Victron LiFePO4 Smart przyjmuje ładowanie tylko w temperaturze od +5 °C do +50 °C, a dla baterii innych producentów zakres podaje ich karta katalogowa. Zob. LiFePO4 zimą.

Bateria z BMS albo system ESS może sterować regulatorem przez urządzenie GX (DVCC) — wtedy to system decyduje, czy ładować oraz jakim napięciem i prądem. VictronConnect i GX pokazują, że regulator jest sterowany zewnętrznie.

Aplikacja pokazuje właściwe napięcie ładowania, ale prawie zerowy prąd. Sprawdź po kolei:

1. Bateria jest pełna. Faza bulk to ok. 0–80% naładowania, absorpcja 80–100%, float — 100%. Uwaga: za nisko ustawione napięcia ładowania powodują przejście do float, zanim bateria będzie pełna.
2. Bateria nie jest podłączona. Bez baterii regulator może pokazywać napięcie i fazę ładowania, ale prąd jest zerowy. Porównaj napięcie na zaciskach regulatora z napięciem na zaciskach baterii — różnica wskazuje przerwę po drodze: luźne przewody lub połączenia, źle zaciśnięte końcówki, przepalony lub brakujący bezpiecznik, rozłączony wyłącznik, błąd w okablowaniu.
3. Odwrotna biegunowość baterii. Czerwony przewód nie zawsze jest plusem — sprawdź miernikiem. Regulator nie jest chroniony przed odwrotnym podłączeniem baterii; uszkodzenia z tego powodu nie są objęte gwarancją. Często przepala się wtedy bezpiecznik regulatora — nawet przed bezpiecznikiem w przewodzie baterii.
4. Przepalony bezpiecznik regulatora. Wyjmij go i sprawdź miernikiem ciągłość. Zanim założysz nowy, sprawdź i popraw biegunowość baterii. Jeśli nowy też się przepali — regulator jest prawdopodobnie uszkodzony.
5. Za nisko ustawione parametry ładowania: za niskie „Battery voltage”, „Absorption voltage” i „Float voltage” albo „Max charge current” ustawione na zero lub bardzo małą wartość.
6. Aktywna kompensacja temperatury. Jeśli temperatura baterii jest zbyt wysoka albo funkcja jest źle skonfigurowana, prąd ładowania może być zerowy lub bliski zera; sprawdź ustawienia kompensacji temperatury.
7. Za wysokie napięcie paneli. Po przekroczeniu maksymalnego napięcia PV regulator przestaje ładować, pokazuje błąd #33, a diody absorpcji i float szybko migają. Ładowanie wraca, gdy napięcie PV spadnie o 5 V poniżej maksimum. Sprawdź w historii najwyższe dzienne napięcie paneli (Vmax). Napięcie jałowe paneli (Voc) rośnie, gdy temperatura spada poniżej 25 °C — o tyle procent na każdy stopień, ile podaje współczynnik temperaturowy Voc w karcie panelu. Przy panelach Victron BlueSolar (−0,35%/°C) to przy −20 °C ok. 16% więcej niż w katalogu. Victron radzi zostawić co najmniej 10% zapasu napięcia, a w chłodnym klimacie przeliczyć Voc dla najniższej spodziewanej temperatury. Przekroczenie napięcia może uszkodzić regulator, a uszkodzenie nie jest objęte gwarancją — przelicz pole w kalkulatorze MPPT.
8. Odwrotna biegunowość paneli. Wejście PV jest chronione (przy instalacji zgodnej ze specyfikacją) i żaden błąd się nie pojawia. Objawy: zerowy prąd ładowania, regulator mocno się grzeje, napięcie PV bliskie zera. Sprawdź miernikiem, czy plus paneli jest na zacisku PV+.

• Za mało energii ze słońca. W zakładce historii VictronConnect sprawdź, czy regulator codziennie dochodzi do fazy float (wykres pokazuje czas w fazach bulk, absorpcji i float z ostatnich 30 dni). Jeśli nie — pole paneli jest za małe, obciążenie za duże albo pole daje mniej niż powinno (krok 7). Nie dotyczy systemów ESS — przy podłączonej sieci są stale w fazie bulk.
• Za duże obciążenie DC. Bateria ładuje się tylko wtedy, gdy moc z paneli jest większa niż pobór odbiorników (także inwertera). Porównaj prąd z regulatora z prądem odbiorników — najlepiej monitorem baterii albo cęgami prądowymi.
• Spadek napięcia na przewodach do baterii. Regulator daje właściwe napięcie, ale bateria otrzymuje mniej. Victron zaleca, by spadek napięcia na przewodach DC nie przekraczał 2,5% (12 V: 0,3 V, 24 V: 0,6 V, 48 V: 1,2 V). Sprawdź to przy pełnym prądzie ładowania: porównaj napięcie na zaciskach regulatora z napięciem na zaciskach baterii. Przyczyny: za cienkie przewody, źle zaciśnięte końcówki, luźne połączenia, luźny lub wadliwy bezpiecznik. Mały spadek skompensuje sieć VE.Smart (Smart Battery Sense lub monitor baterii podaje regulatorowi napięcie baterii). Duży trzeba usunąć w okablowaniu. Przekroje policzysz w kalkulatorze przewodów.
• Źle ustawiona kompensacja temperatury. Dotyczy zwykle tylko baterii kwasowych — współczynnik bierz z dokumentacji baterii. Dla baterii litowych kompensację temperatury wyłącz.
• Różna temperatura regulatora i baterii. Bez danych o temperaturze baterii regulator kompensuje napięcie według temperatury swojego otoczenia. Jeśli stoi np. przy nasłonecznionym oknie, a bateria na zimnej podłodze w cieniu, napięcie ładowania będzie niewłaściwe. Zapewnij podobne warunki albo przekaż temperaturę baterii przez VE.Smart.
• Za nisko ustawione napięcia lub za niski prąd ładowania — jak w kroku 5.

• Moc zależy od napięcia baterii. Prąd wyjściowy jest ograniczony do prądu znamionowego, więc np. regulator 75/15 odda do baterii 12 V ok. 180 W (15 A × 12 V), a do baterii 24 V ok. 360 W — nawet z panelem 360 W.
• Pole paneli jest za małe albo nie daje pełnej mocy: niski kąt słońca, chmury, cień, brud, zła orientacja, uszkodzone panele, problemy z przewodami, bezpiecznikami i rozgałęźnikami. Porównaj w historii dzienną moc maksymalną (Pmax) z mocą paneli.
• Różne panele w jednym polu — instrukcja zaleca panele tej samej marki, typu i modelu.
• Optymalizatory — nie stosuj ich z regulatorem MPPT: zakłócają jego algorytm, a w najgorszym razie trwale go uszkadzają.
• Temperatura regulatora powyżej 40 °C — pełna moc jest do 40 °C, powyżej moc spada (praca do 60 °C). Montuj pionowo, zaciskami w dół, z przewiewem.
• Nadpalone lub stopione złącza PV — zwykle z powodu luźnych śrub, sztywnych przewodów lub źle zaciśniętych MC4; nie są objęte gwarancją.

Przeładowanie jest groźne — grozi wybuchem baterii, pożarem lub wyciekiem elektrolitu. Nie pal, nie powoduj iskier ani nie używaj otwartego ognia w tym samym pomieszczeniu co baterie. Przyczyny według instrukcji: za wysokie ustawienie „Battery voltage” (np. regulator przeniesiony z instalacji 24 V do 12 V — automatyczne rozpoznawanie działa tylko przy pierwszym uruchomieniu), za wysokie napięcia absorpcji i float względem zaleceń producenta baterii, wyrównywanie baterii, która tego nie toleruje (baterie szczelne i litowe nie powinny być wyrównywane), zbyt mała bateria ładowana znacząco za dużym prądem, stara lub uszkodzona bateria z niesprawnym ogniwem.