BMS odciął ładowanie albo odbiorniki

01Najpierw sprawdź

Zrzut aplikacji VictronConnect z danymi baterii litowej — diagnostykę zaczyna się od kodów i napięć ogniw w tej aplikacji.

Co dokładnie zostało odcięte: ładowanie (ładowarki, regulatory, alternator) czy odbiorniki. To dwie różne ścieżki poniżej.
Kod w VictronConnect — w baterii (W-SL, A-SL, E-SL) albo w Lynx Smart BMS (W-B, A-B, E-B). Znaczenie kodów: kody Lithium Smart i Lynx.
Napięcia ogniw — VictronConnect pokazuje napięcie każdego ogniwa każdej baterii. To najważniejsza informacja przy tej diagnostyce.

Baterii LiFePO4 Smart (12,8 V i 25,6 V) wolno używać tylko z zewnętrznym BMS zatwierdzonym przez Victron — bateria sama nie odłącza ładowania ani odbiorników.

02Diagnostyka krok po kroku

Smart BMS 12/200 — jeden z BMS Victron dla baterii Lithium Smart 12,8 V. Kolejne kroki dotyczą baterii Lithium Smart pracujących z BMS.

1Czy to temperatura?

Bateria blokuje ładowanie, gdy jest zbyt zimna (alarm A-SL22) albo zbyt gorąca (A-SL15). Lithium Smart przyjmuje ładowanie od +5 °C do +50 °C.

Tak, alarm temperatury

Przy niskiej temperaturze ładowanie wznowi się samo, gdy bateria się ogrzeje powyżej progu. Sprawdź w VictronConnect ustawienie „Allowed to charge minimum temperature” i czy przesunięcie temperatury (offset) nie ma nierealnej wartości — ładowanie poniżej 5 °C unieważnia gwarancję. Przy przegrzaniu zapewnij wentylację i odstęp wokół baterii, zmniejsz prąd ładowania lub obciążenie.

Nie

Przejdź do kroku 2.

2BMS co chwilę wyłącza i włącza ładowarkę?

To objaw nierównowagi ogniw. Mechanizm według instrukcji: gdy jedno ogniwo osiągnie 3,75 V, BMS wyłącza ładowarkę. Balanser dalej przenosi energię z najwyższego ogniwa, jego napięcie spada i poniżej 3,6 V BMS znów włącza ładowanie. Taki cykl trwa zwykle 1–3 minuty i powtarza się, aż wszystkie ogniwa się naładują i wyrównają — przy dużej nierównowadze nawet do 12 godzin.

To nie jest usterka baterii ani ogniw — BMS chroni ogniwa przed przepięciem. Balansowanie trwa także wtedy, gdy ładowarka jest wyłączona.

Tak, cyklicznie

Pozwól systemowi dokończyć balansowanie (krok 4). Jeśli to wraca regularnie, usuń przyczynę (krok 3).

Nie — ładowanie odcięte na stałe

Sprawdź napięcia ogniw. Jeśli któreś jest powyżej 3,75 V, a pozostałe są wyraźnie niższe — to również nierównowaga (krok 3). Jeśli napięcia i temperatury są w normie, a alarm trwa — przejdź do kroku 6.

3Skąd bierze się nierównowaga ogniw?

Przyczyny wymienione w instrukcji:

Za mało czasu w fazie absorpcji — np. za mało słońca albo agregat pracuje za krótko lub za rzadko. Producent zaleca co najmniej 2 godziny absorpcji miesięcznie w systemach rzadko cyklowanych (rezerwa, UPS) i 4–8 godzin miesięcznie w intensywnie cyklowanych (off-grid, ESS).
Ładowarka nigdy nie dochodzi do fazy float — powinna dojść co najmniej raz w miesiącu; jest to potrzebne także do synchronizacji SoC w monitorze baterii.
Zbyt głębokie rozładowanie — ogniwo mogło zostać trwale uszkodzone.
Bateria bliska końca żywotności albo uszkodzone ogniwo — tego balansowanie nie naprawi.

Uwaga na pozorną nierównowagę: jeśli po dniu bez użytkowania jedno ogniwo spada o 0,1–0,2 V poniżej pozostałych, to nie jest nierównowaga, tylko uszkodzone ogniwo.

4Jak przywrócić równowagę ogniw?

Ładuj baterię ładowarką ustawioną na profil litowy i sterowaną przez BMS.
Balansowanie działa tylko w fazie absorpcji. Za każdym razem, gdy ładowarka przejdzie w float, trzeba ją ręcznie uruchomić ponownie — może to trwać do kilku dni.
Przez długi czas może się wydawać, że nic się nie dzieje: napięcia ogniw nie zmieniają się, a BMS wielokrotnie wyłącza i włącza ładowarkę. To normalne.
Balansowanie trwa, gdy prąd ładowania wynosi co najmniej 1,8 A albo gdy BMS chwilowo wyłączył ładowarkę. Jest prawie skończone, gdy prąd spada poniżej 1,5 A, a ogniwa mają ok. 3,55 V; kończy się, gdy prąd spadnie jeszcze bardziej, a wszystkie ogniwa mają 3,55 V.

Ile to trwa: prąd balansowania to 1,8 A na baterię (w modelu 12,8 V/50 Ah — 1 A). Przykład z instrukcji: w baterii 200 Ah jedno ogniwo naładowane w 50% potrzebuje 100 Ah, czyli co najmniej 100 / 1,8 ≈ 55 godzin absorpcji — przy 2-godzinnej absorpcji to ok. 27 ręcznych restartów ładowarki.

Instalatorom producent podpowiada, jak uniknąć restartów. Na czas balansowania ładowarka ma utrzymywać napięcie absorpcji właściwe dla systemu: 14,2 V dla baterii 12,8 V, 28,4 V dla systemu 24 V albo 56,8 V dla systemu 48 V (np. float i storage ustawione na to napięcie albo bardzo długa absorpcja). Po zbalansowaniu trzeba wrócić do normalnego profilu litowego. Nigdy nie zostawiaj takich ustawień w działającym systemie — tak wysokie napięcie skraca żywotność baterii.

Tylko z ładowarką sterowaną przez BMS

Producent podkreśla: musisz mieć 100% pewności, że BMS steruje ładowarką — inaczej grozi niebezpieczne przepięcie ogniw. Sprawdź to w VictronConnect: napięcie naładowanych ogniw powoli rośnie do ok. 3,7 V, BMS wyłącza wtedy ładowarkę i napięcia spadają. Cykl się powtarza, aż równowaga wróci.

5BMS odciął odbiorniki (za wcześnie)?

BMS wyłącza odbiorniki, gdy którekolwiek ogniwo spadnie poniżej progu „Allowed to Discharge” ustawionego w baterii (zakres 2,6–2,8 V, domyślnie 2,8 V). Najczęstsza przyczyna przedwczesnego odcięcia to nierównowaga ogniw (kroki 3–4) — jedno słabsze ogniwo osiąga próg, choć całkowite napięcie baterii wygląda dobrze.

Sprawdź napięcia ogniw wszystkich baterii podłączonych do BMS.
Sprawdź, czy wszystkie baterie mają to samo ustawienie „Allowed to Discharge”.
Po odcięciu z powodu niskiego napięcia ogniwa BMS włączy odbiorniki dopiero, gdy wszystkie ogniwa osiągną co najmniej 3,2 V — czyli po naładowaniu baterii.

Jeśli bateria jest bardzo głęboko rozładowana (poniżej 10 V dla 12,8 V) — zob. bateria litowa głęboko rozładowana.

6Alarm, choć napięcia i temperatury są w normie?

Najpierw upewnij się, że napięcia ogniw i temperatury wszystkich baterii są w zakresie. Pamiętaj, że po alarmie niskiego napięcia wszystkie ogniwa muszą osiągnąć 3,2 V, zanim bateria skasuje alarm. Możliwa przyczyna: luźny lub uszkodzony kabel albo złącze BMS — sprawdź je wszystkie.

Test: BMS czy bateria? (procedury z instrukcji)

Jedna bateria: odłącz oba kable BMS od BMS i połącz jego dwa złącza jednym kablem przedłużającym BMS (w pętlę) — BMS „widzi” wtedy baterię bez alarmu. Jeśli alarm dalej trwa — uszkodzony jest BMS. Jeśli zniknął — uszkodzona jest bateria.
Kilka baterii: odłącz oba kable BMS jednej baterii i połącz ze sobą kable sąsiednich baterii (albo baterii i BMS), omijając ją. Jeśli alarm zniknął — winna jest ominięta bateria; jeśli nie — powtórz dla kolejnej. Jeśli alarm trwa po ominięciu wszystkich baterii — uszkodzony jest BMS.

Czy BMS w ogóle działa? Odłącz jeden kabel BMS baterii — sprawny BMS powinien przejść w stan alarmu.

7Alarm zbyt wysokiego napięcia ogniwa (A-SL9)?

To sygnał, że któraś ładowarka nie jest odłączana przez BMS. Natychmiast wyłącz wszystkie ładowarki. Poproś instalatora o sprawdzenie, czy każda z nich (także alternator przez ładowarkę DC-DC i regulatory solarne) jest sterowana stykiem odłączania ładowania BMS (w Lynx Smart BMS: ATC). Przy poprawnym sterowaniu BMS odłącza ładowarki, zanim podniesie ten alarm.

03Lynx Smart BMS: dodatkowe przyczyny

Lynx Smart BMS 500 — ta sekcja opisuje dodatkowe przyczyny odcięcia charakterystyczne dla tego BMS.

Duży prąd (A-B02) — zmniejsz prąd ładowania albo wyłącz część odbiorników; system sam spróbuje włączyć je ponownie po 5 minutach.
Niski SoC (A-B07) — naładuj baterię; odbiorniki wrócą same.
Usterka ATC/ATD (E-B36) — upewnij się, że wszystkie ładowarki i odbiorniki są sterowane przez DVCC albo przez styki ATC/ATD.
Czerwona dioda Status miga 3 razy co 4 sekundy — zbyt wysokie lub zbyt niskie napięcie ogniwa albo temperatura (pełna tabela mignięć).

04Lithium NG z VE.Bus BMS NG albo smallBMS NG

VE.Bus BMS NG z góry: diody Bluetooth Status, Error i VE.Bus Status, oznaczenia Load Disconnect, Charge Disconnect i Pre-alarm, zaciski Remote L i H oraz gniazda Remote panel i MultiPlus/Quattro.

Instrukcja baterii Lithium NG opisuje nierównowagę ogniw, balansowanie (ładowarka wyłączana przy 3,75 V, włączana poniżej 3,6 V, prąd balansowania 1,8 A) i testy BMS tak samo jak kroki 2–4 i 6 wyżej. Różnice:

Próg odcięcia odbiorników — BMS wyłącza odbiorniki, gdy ogniwo spadnie poniżej stałego minimum baterii 2,6 V (w Lithium Smart próg się ustawia, domyślnie 2,8 V). Odbiorniki wracają, gdy wszystkie ogniwa osiągną co najmniej 3,2 V.
„Allowed to charge: No” w VictronConnect — przyczyny według instrukcji BMS: temperatura baterii poniżej 5 °C (A-B13), za wysoka temperatura (A-B09), ogniwo osiągnęło górny próg napięcia (zapisany na stałe w baterii), a w VE.Bus BMS NG także wyłączenie przez wejście remote.
„Allowed to discharge: No” — osiągnięto ustawiony Discharge floor (fabrycznie 10%; A-B07), ogniwo osiągnęło stały dolny próg napięcia, a w VE.Bus BMS NG także wyłączenie przez remote. Przy ostrzeżeniu wstępnym pole pokazuje „Pre-Alarm”.

Jak VE.Bus BMS NG zatrzymuje ładowanie. Przy wysokim napięciu ogniwa albo niskiej temperaturze ładowanie musi się zatrzymać:

System z urządzeniem GX — DVCC musi być włączone. GX ustawia wtedy regulatorom solarnym, Inverter RS, Multi RS i falownikom z ładowarką limit prądu ładowania na zero. BMS nie steruje napięciem ładowania: w ESS algorytm ładowania ustawia się w Multi, a w systemie off-grid każde urządzenie musi mieć właściwy profil litowy.
Bez GX albo ładowarka niezgodna z DVCC — wyjście Charge disconnect BMS (normalnie w stanie wysokim, równym napięciu baterii) łączy się ze stykiem H złącza remote ładowarki. Przy wysokim napięciu ogniwa albo niskiej temperaturze wyjście przechodzi w stan „pływający” i ładowarka się wyłącza. Dla ładowarek o odwrotnej logice służy kabel „Inverting remote on-off cable” albo przekaźnik Cyrix-Li-Charge. Alternator steruje się przez ładowarkę DC-DC (np. Orion-Tr Smart) albo SolidSwitch 104 — też wyjściem Charge disconnect.

Falownik z ładowarką przy VE.Bus BMS NG (pytania i odpowiedzi z instrukcji BMS):

Sygnał niskiego napięcia ogniwa przełącza falownik z ładowarką w tryb „charger only” — ładuje, gdy jest zasilanie AC, a bez niego jest wyłączony.
Sygnał wysokiego napięcia ogniwa pojawia się tylko przy niezbalansowanych ogniwach — falownik z ładowarką przechodzi w bulk z obniżonym prądem, żeby balanser mógł wyrównać ogniwa.
Gdy falownik z ładowarką nie znajduje BMS (np. BMS odłączony), przechodzi w tryb awaryjny: ładuje najwyżej 5 A do 12, 24 albo 48 V i świeci tylko dioda „Mains on”. Bez zasilania AC wyłącza się i nie zacznie pracy jako falownik.
Baterie są puste, a falownik z ładowarką nie ładuje — podłącz małą ładowarkę (np. 5 A) i poczekaj, aż napięcie baterii wróci do 12, 24 albo 48 V. Quattro przy pustych lub odłączonych bateriach trzeba zasilić z wejścia AC 1 — zasilanie wejścia AC 2 go nie uruchomi.
BMS zgłasza VE.Bus Error 15 — oprogramowanie falownika z ładowarką jest starsze niż xxxx415; zaktualizuj je, jeśli jest dostępna nowsza wersja.
Złącze remote VE.Bus BMS NG musi mieć co najmniej mostek między L i H — inaczej BMS się nie włączy. Wyłączenie przez remote zostawia falownik z ładowarką w trybie niskiego poboru (bez ładowania i rozładowania), nawet przy podłączonym AC.

05Lithium SuperPack NG (BMS w baterii)

Lithium SuperPack NG 12,8 V/100 Ah — bateria z wbudowanym BMS, który sam wyłącza ładowanie (ATC) i rozładowanie (ATD).

Gdy ATC (zezwolenie na ładowanie) albo ATD (zezwolenie na rozładowanie) jest wyłączone, VictronConnect podaje przyczynę — dotknij ikony „i” obok statusu „No”. Opis wszystkich przyczyn: przyczyny wyłączenia ATC/ATD. Większość zabezpieczeń SuperPack NG przywraca pracę sama:

Zwarcie — bateria próbuje do trzech razy (co 30 sekund) ponownie włączyć wyjście. Jeśli zwarcie trwa, zgłasza E-B25 i blokuje ładowanie i rozładowanie; po usunięciu zwarcia włącza je sama. Jeśli napięcie wyjścia rośnie, ale normalna praca nie wraca, rozładowanie zostaje wyłączone (ładowanie dozwolone), a próby powtarzają się co 10 minut.
Przetężenie — ładowanie albo rozładowanie wyłącza się w ciągu 5 sekund po przekroczeniu maksymalnego prądu ciągłego (szybciej powyżej 3C) i wraca najpóźniej po 5 minutach. Nie ma trwałej blokady — cykl powtarza się, dopóki przyczyna nie zniknie.
Niskie napięcie — ostrzeżenie W-B01; jeśli nie ustąpi w ciągu 30 sekund, ATD się wyłącza i pojawia się alarm A-B01. Kasuje się, gdy bateria wróci do zakresu pracy.
Temperatura — ochrona przed zbyt wysoką i zbyt niską temperaturą wraca sama, gdy temperatura baterii wróci do zakresu.
Blokada bezpieczeństwa (E-B44) — gdy ogniwo, np. przez samorozładowanie, spadnie poniżej progu blokady, rozładowanie się wyłącza, a po 30 sekundach także ładowanie. Ta blokada nie wraca sama: po usunięciu przyczyny potrzebne jest pełne wyłączenie i ponowne włączenie baterii. Głębokie rozładowanie może trwale uszkodzić ogniwa — zobacz procedurę po bardzo głębokim rozładowaniu.

06Kiedy to usterka lub koniec życia baterii

Według instrukcji na uszkodzenie wskazują: ogniwo, które po odstawieniu baterii spada wyraźnie poniżej innych, test pętli wskazujący baterię albo BMS (krok 6) oraz kody błędów E-SL. Utrata pojemności może też wynikać z wieku baterii (liczba i głębokość cykli — sprawdź historię w monitorze baterii albo Lynx Smart BMS). Głębokie rozładowanie, koniec żywotności, ładowanie poniżej 5 °C, uszkodzenia mechaniczne, zawilgocenie i praca bez BMS zatwierdzonego przez Victron nie są objęte gwarancją. W sprawie naprawy lub wymiany zwróć się do sprzedawcy albo instalatora; przygotuj numer seryjny, wersję oprogramowania, zrzuty napięć ogniw i historię z monitora baterii.

Urządzenia, których to dotyczy

LiFePO4 Smart 12,8/25,6 VBaterie litowo-żelazowo-fosforanowe z Bluetooth — pracują tylko z zewnętrznym BMS.

Lynx Smart BMS / NGBMS ze stycznikiem i pomiarem prądu dla banków LiFePO4 Smart lub Lithium NG.

smallBMS NGProsty BMS do baterii Lithium NG bez VE.Bus — steruje ładowarkami i odbiornikami przez wyjścia, ma Bluetooth.

VE.Bus BMS V2BMS do baterii Lithium Smart w systemie z MultiPlusem lub Quattro — steruje falownikiem, ładowarkami i odbiornikami.

Lithium NGNowa generacja baterii LiFePO4 Victron: 12,8/25,6/51,2 V, IP65, wbudowany pomiar prądu — tylko z BMS NG.

VE.Bus BMS NGBMS do baterii Lithium NG w systemie z MultiPlusem lub Quattro — Bluetooth, SoC na GX, discharge floor.

Lithium SuperPack NGBateria LiFePO4 „drop-in” z wbudowanym BMS, grzałką i IP65 — prosta wymiana akumulatora kwasowego w kamperze.