01Zakresy temperatur
| Lithium Smart i Lithium NG | |
|---|---|
| Ładowanie | od +5 °C do +50 °C |
| Rozładowanie | od −20 °C do +50 °C |
| Przechowywanie | od −45 °C do +70 °C |
Najważniejsze: w mrozie bateria może zasilać odbiorniki, ale nie wolno jej ładować. Ładowanie poza zakresem temperatur może uszkodzić baterię, a ładowanie baterii Lithium Smart poniżej 5 °C unieważnia gwarancję.
Instrukcja Lithium NG dodaje ograniczenia prądów: przy temperaturze 0 °C i niższej prąd rozładowania trzeba ograniczyć do 0,5C (dla 200 Ah — 100 A), a poniżej 15 °C prąd ładowania trzeba ograniczyć do najwyżej 0,3C (dla 200 Ah — 60 A). Powyżej 35 °C oba prądy także trzeba zmniejszyć.
02Pojemność w mrozie
Pojemność nominalna podawana jest dla 25 °C. Według instrukcji Lithium NG przy 0 °C spada o ok. 20%, a przy −20 °C do ok. 50%. Tabela Lithium Smart 12,8 V/100 Ah: 100 Ah przy 25 °C, 80 Ah przy 0 °C, 50 Ah przy −20 °C.
SoC liczy monitor baterii, a nie sama bateria — w mrozie monitor może więc pokazywać więcej niż w rzeczywistości. Instrukcja zaleca, by przy rozładowywaniu w niskiej temperaturze pilnować przede wszystkim napięcia baterii i ogniw. Więcej o SoC: SoC nie zgadza się.
03Kto zablokuje ładowanie w mrozie
| Układ | Jak działa blokada |
|---|---|
| Lithium Smart / Lithium NG z BMS Victron | Bateria mierzy temperaturę i zgłasza alarm do BMS. Przy zbyt niskiej temperaturze (w Lithium NG: poniżej 5 °C; w Lithium Smart próg „Allowed to charge minimum temperature” w VictronConnect) BMS wyłącza ładowarki. Działa tylko wtedy, gdy każda ładowarka jest sterowana przez BMS — przez styk odłączania ładowania albo przez GX (DVCC). |
| Regulator SmartSolar MPPT | Ustawienie „Low temperature cut-off” (fabrycznie wyłączone, domyślny próg 5 °C). Działa tylko w sieci VE.Smart, gdy regulator otrzymuje temperaturę baterii ze Smart Battery Sense albo z monitora baterii z czujnikiem temperatury. Ładowanie wznawia się, gdy temperatura wzrośnie o 0,5 °C powyżej progu. W Lithium Smart ta funkcja MPPT nie zastępuje BMS: bateria mierzy temperaturę i zgłasza alarm, a dopiero zewnętrzny BMS wyłącza ładowarki. Niepotrzebne dla SuperPack od numeru seryjnego HQ2040 — same blokują ładowanie. |
| Orion XS | Analogiczne ustawienie w profilu baterii; działa tylko, gdy temperatura baterii jest udostępniana przez inne urządzenie (np. BMV-712 lub SmartShunt w sieci VE.Smart) i nie działa, gdy ładowarką steruje BMS. Zadziałanie jest sygnalizowane jako Warning 151. |
Wniosek: dla baterii litowej bez własnej blokady ładowania w mrozie potrzebny jest pomiar temperatury samej baterii (Smart Battery Sense lub monitor z czujnikiem) i włączona blokada w każdej ładowarce. Jedyny sposób, by ładować zimą, to utrzymać baterię powyżej +5 °C — np. zamontować ją w ogrzewanej części pojazdu.
W ładowarkach dla baterii litowych kompensacja temperaturowa napięcia ładowania nie jest potrzebna — wyłącz ją lub ustaw 0 mV/°C.
04Zimowanie kampera lub łodzi
- Przed postojem naładuj baterie do pełna. Lithium Smart można przechowywać do roku w 25 °C, jeśli jest w pełni naładowana. Samorozładowanie Lithium NG wynosi najwyżej 3% pojemności na miesiąc (w 25 °C).
- Wyłącz falownik z ładowarką i wyłącznik główny. Monitor baterii zostaw zasilany tak, jak zaleca instrukcja: najlepiej z wyjścia load disconnect BMS. Zasilanie bezpośrednio z baterii jest dopuszczalne tylko dla monitorów o małym poborze, takich jak BMV-712 lub SmartShunt, przy banku większym niż 200 Ah; taki monitor nie jest sterowany przez BMS i może nadal rozładowywać baterię aż do jej uszkodzenia.
- Co 4–6 tygodni sprawdzaj, czy baterie nie tracą zbyt dużo energii (tak zaleca Victron na rysunku instalacji kampera).
- Pamiętaj o zapasie po odcięciu przez BMS: przy progu „Allowed to Discharge” 2,8 V na ogniwo w baterii Lithium Smart zostaje ok. 3% pojemności, przy 2,6 V — ok. 1%. Po takim odcięciu baterię trzeba szybko naładować, bo samorozładowanie może doprowadzić do uszkodzenia ogniw. Co robić po głębokim rozładowaniu: bateria litowa rozładowana.
- Victron sugeruje małą ładowarkę podtrzymującą 230 V (np. Blue Smart IP65) zamiast pracującego falownika z ładowarką — ale ładowanie i tak musi być zablokowane poniżej +5 °C, jeśli bateria stoi w mrozie.
Urządzenia z tego poradnika
LiFePO4 Smart 12,8/25,6 VBaterie litowo-żelazowo-fosforanowe z Bluetooth — pracują tylko z zewnętrznym BMS.
Lithium NGNowa generacja baterii LiFePO4 Victron: 12,8/25,6/51,2 V, IP65, wbudowany pomiar prądu — tylko z BMS NG.
SmartSolar MPPT 75/10–100/20Małe regulatory solarne z Bluetooth do kamperów, łodzi i domków.
Orion XSŁadowarka DC-DC 50/70 A z alternatora, także z inteligentnym alternatorem.
Smart Battery SenseBezprzewodowy czujnik napięcia i temperatury baterii dla regulatorów i ładowarek przez VE.Smart.
BMV-712 SmartMonitor baterii z wyświetlaczem, alarmem i programowalnym przekaźnikiem.
SmartShuntMonitor baterii w boczniku 300–2000 A, odczyt w telefonie lub na GX.
Blue Smart IP65Ładowarka sieciowa 12/24 V z Bluetooth i trybem Li-ion, obudowa IP65.Powiązane
- LiFePO4 Smart — karta baterii.
- BMS odciął ładowanie — m.in. alarm niskiej temperatury.
- A-SL22 — alarm za niskiej temperatury.