Orion-Tr Smart nie ładuje baterii

Działająca ładowarka świeci lub miga diodami i łączy się z VictronConnect. Układ Bluetooth zasila bateria podłączona do wejścia — bez napięcia na wejściu obie diody są zgaszone. Jeśli nic nie świeci:

• obejrzyj obudowę i zaciski — uszkodzenie mechaniczne to według instrukcji prawdopodobna przyczyna;
• sprawdź, czy nie ma śladów spalenia i zapachu spalenizny — to również prawdopodobna przyczyna. Urządzenie jest zalane masą, więc gdy nagrzewa się przy ładowaniu, lekki zapach jest normalny;
• zmierz multimetrem napięcie baterii bezpośrednio na zaciskach ładowarki — wykluczysz w ten sposób przewody, bezpieczniki i wyłączniki na drodze od baterii.

Instrukcja zaleca zacząć od sprawdzenia, czy aplikacja podaje, dlaczego ładowanie jest wyłączone (pole „Off reason” albo komunikat „Charge is disabled due to: …”).

Jeśli ładowarka ładuje (stan Bulk, Absorption albo Float), a bateria mimo to nie jest pełna, przejdź do kroków 6 i 7.

Minimum, żeby ładowarka pracowała, to mostek z przewodu między stykami L i H. Sprawdź, czy wtyk złącza remote jest włożony, a przy mostku albo prostym przełączniku — czy jest ciągłość między L i H. Instrukcja podaje cztery zalecane sposoby podłączenia:

• a) przełącznik między stykami L i H (włączenie przy impedancji między nimi poniżej 500 kΩ);
• b) przełącznik między plusem baterii wejściowej (rozruchowej) a stykiem H (włączenie powyżej 3 V);
• c) przełącznik między stykiem L a masą baterii wejściowej (włączenie poniżej 5 V);
• d) sterowanie z BMS — w wersji izolowanej izolowanym przewodem remote, w nieizolowanej przez styk H.

Styki L i H wytrzymują napięcie ±70 V DC. Jeśli złączem remote steruje BMS, sprawdź, czy działa połączenie ATC (zezwolenie na ładowanie). BMS mógł też celowo zablokować ładowanie — zobacz „BMS odciął ładowanie”.

Przy montażu instrukcja każe najpierw rozłączyć remote (zdjąć mostek albo wyjąć wtyk), skonfigurować urządzenie w VictronConnect i dopiero na końcu ponownie podłączyć remote — to ono uruchamia ładowarkę.

W trybie ładowarki Orion-Tr Smart sam rozpoznaje pracę silnika po napięciu alternatora — bez dodatkowych czujników. Zwykły alternator daje stałe napięcie (np. 14 V), a smart alternator zmienne, od 12,5 V do 15 V; najmocniej waha się ono w systemach z odzyskiem energii przy hamowaniu. Ustawienia fabryczne dla wejścia 12 V (dla 24 V pomnóż przez 2, dla 48 V przez 4):

Jak to działa: gdy napięcie wejściowe spada do progu wyłączenia, ładowarka zmniejsza prąd, żeby nie zejść niżej. Jeśli napięcie jest poniżej progu dłużej niż minutę, uznaje, że silnik stoi, i przestaje ładować. Prąd płynący przewodem wejściowym obniża napięcie mierzone przez ładowarkę — za cienkie lub za długie przewody wejściowe przyspieszają więc zejście do progu (krok 6).

• Nie zaczyna ładować — próg startu jest za wysoki dla alternatora, który nigdy go nie osiąga. Obniż próg startu i upewnij się, że alternator na to pozwala.
• Przestaje ładować za wcześnie — próg wyłączenia jest ustawiony za wysoko. Z opisu działania w rozdziale 5 wynika, że pomaga jego obniżenie; tabela w rozdziale 7.2 każe go w tym miejscu „podnieść” — to niespójność instrukcji. Próg wyłączenia utrzymuje naładowany akumulator rozruchowy i tworzy histerezę względem progu startu; według instrukcji VictronConnect zwykle stosuje się różnicę co najmniej 0,2 V między progami (dla wejścia 12 V).
• Sterowanie stacyjką — napięcie powyżej 7 V na styku L wymusza ładowanie niezależnie od wykrywania pracy silnika (np. ze stacyjki albo czujnika pracy silnika z magistrali CAN). Nie zastępuje to funkcji remote — złącze musi być podłączone sposobem a), b) albo d) z kroku 3. Po wyłączeniu stacyjki ładowarka wraca do wykrywania pracy silnika, a nie wyłącza się.
• Wyłączone wykrywanie („forced charging”) — ładowarka pobiera prąd z akumulatora rozruchowego także przy wyłączonym silniku. Chroni go wtedy tylko blokada napięcia wejściowego (krok 5), więc nie ustawiaj jej za nisko — według instrukcji w większości zastosowań 12,5 V to wystarczająco niski próg.

Wykrywanie pracy silnika działa tylko w trybie ładowarki. Opisany mechanizm obowiązuje od oprogramowania v1.05 — wersję sprawdzisz w VictronConnect (ustawienia → menu z trzema kropkami → Firmware).

Blokada napięcia wejściowego to najniższe napięcie, przy którym wolno ładować — poniżej niego ładowanie kończy się od razu i wraca po przekroczeniu progu restartu. Ustawienia fabryczne dla wejścia 12 V: w trybie ładowarki blokada 12,5 V i restart 12,8 V, w trybie zasilacza 10,5 V i 12 V. Według instrukcji VictronConnect zwykle stosuje się różnicę co najmniej 0,5 V między blokadą a restartem. Rozwiązanie z instrukcji: zapewnij napięcie wejściowe powyżej progu restartu albo wyłącz blokadę w ustawieniach — ale przy wyłączonym wykrywaniu pracy silnika blokada jest jedyną ochroną akumulatora rozruchowego.

Przy ustawianiu blokady instrukcja wskazuje dwa kryteria:

• Najniższe napięcie alternatora — smart alternator może chwilami dawać poniżej 12,5 V, np. przy przyspieszaniu. Jeśli ładowanie ma wtedy trwać, blokada musi być niżej niż to napięcie.
• Spadek napięcia na przewodzie wejściowym — blokada nie może zadziałać, zanim ładowarka zdąży zmniejszyć prąd: próg blokady ≤ próg wyłączenia − spadek na przewodzie. W przykładzie z instrukcji (5 m do akumulatora rozruchowego, przewód 16 mm², ok. 1,1 mΩ/m, czyli 11 mΩ dla 2 × 5 m, pobór ok. 35 A przez model 12/12-30) spadek wynosi ok. 0,385 V. Instrukcja odejmuje go od 13,3 V, choć próg wyłączenia w tym przykładzie to 13,1 V — przy 13,1 V wychodzi ok. 12,7 V.

Niezależnie od tego ładowarka wyłącza się przy bardzo niskim napięciu wejściowym: 7 V (restart 7,5 V) dla wejścia 12 V, 14 V (15 V) dla 24 V i 28 V (30 V) dla 48 V.

• Sprawdź, czy przewody nie są uszkodzone, połączenia luźne, końcówki źle zaciśnięte, a bezpiecznik baterii przepalony. Czy izolacja jest zdjęta na właściwą długość, a zaciski dokręcone właściwym momentem — 1,6 Nm, przytrzymanym co najmniej 5 sekund? Nigdy nie dokręcaj słabiej.
• Używaj giętkiej, wielodrutowej linki miedzianej: pojedynczy drut najwyżej 0,4 mm średnicy (0,125 mm²); przewód 16 mm² powinien mieć co najmniej 122 druty (klasa 5 lub wyższa). Przy grubszych drutach powierzchnia styku jest za mała — duża rezystancja styku prowadzi do silnego przegrzewania, a w końcu do pożaru. Największy przekrój zacisków to 16 mm².
• Ślady spalenia na zaciskach albo stopione przewody lub złącza — instrukcja każe wymienić urządzenie; taka szkoda zwykle nie jest objęta gwarancją.
• VictronConnect pokazuje napięcie wyjściowe wyższe, niż mierzysz na baterii? Przy dużym prądzie to normalne, ale ten sam objaw daje złe połączenie między wyjściem a baterią — zadbaj o jak najmniejszą rezystancję wszystkich połączeń.
• Montaż: pionowo, zaciskami w dół, na niepalnym podłożu, co najmniej 10 cm wolnego miejsca nad i pod urządzeniem, blisko baterii, ale nigdy bezpośrednio nad nią. Ładowarka ma zabezpieczenie przed przegrzaniem i przy wysokiej temperaturze zmniejsza moc — powyżej 40 °C o 3% na każdy stopień (zakres pracy od −20 do 55 °C).

Minimalne przekroje przewodów według długości i bezpieczniki zewnętrzne z rozdziału 4.2 instrukcji. Zasady doboru: przekroje przewodów i bezpieczniki DC.

Złe ustawienia baterii mogą sprawić, że ładowarka za wcześnie przejdzie do Absorption albo Float i bateria nie naładuje się do pełna.

• Sprawdź napięcie absorpcji w ustawieniach baterii (Battery settings) i ustaw wartość zalecaną przez producenta baterii. Preset ustala też napięcie Float, limit czasu Bulk, próg ponownego ładowania (re-bulk) i czas absorpcji — każdą z tych wartości można zmienić.
• Upewnij się, że wybrany jest tryb ładowarki — tryb zasilacza nie stosuje algorytmu ładowania, a napięcie wyjściowe może być ustawione za nisko.
• Czas absorpcji: dla baterii kwasowych adaptacyjny (krótki po płytkim rozładowaniu, dłuższy po głębokim), dla litowych stały — fabrycznie 2 godziny. Przy czasie adaptacyjnym ustawiasz czas maksymalny (co najmniej 30 minut), przy stałym — dowolny, nawet 0.
• W stanie Float nowy cykl ładowania zaczyna się, gdy napięcie baterii przez co najmniej minutę jest poniżej progu re-bulk, np. przy dużym obciążeniu.

Jeśli na ekranie STATUS widać „Input voltage lock-out”, wróć do kroku 5; jeśli ładowanie się urywa — do kroku 4.

Kod odczytasz w VictronConnect. Instrukcja Orion-Tr Smart opisuje pięć kodów:

Aktualną listę kodów instrukcja odsyła do wspólnej listy kodów ładowarek Victron — opisy wszystkich kodów znajdziesz na stronie kody błędów ładowarek i MPPT.

• Niebieska dioda zgaszona — brak napięcia na wejściu (przywróć zasilanie), Bluetooth wyłączony na stałe w VictronConnect (tego ustawienia nie da się cofnąć) albo ustawiony na „Enabled for 30 seconds”: Bluetooth działa wtedy tylko przez 30 sekund po włączeniu zasilania — odłącz i podłącz przewód wejściowy i połącz się w ciągu 30 sekund. Jeśli żadne z tych nie pasuje, urządzenie może być uszkodzone — zgłoś reklamację.
• Niebieska dioda miga co 0,8 s — możliwe, że połączenie już trwa. Naraz może być połączony tylko jeden telefon lub tablet; jeśli Orion jest w aplikacji wyszarzony, połączone jest inne urządzenie.

Pozostałe problemy z połączeniem: „VictronConnect nie łączy się przez Bluetooth”.